cooking on the telly

de afgelopen weken was er weer eens geweldig kookprogramma op cd bbc: great britisch menu. zeven topkoks die tegen elkaar gingen battelen om voor de 80e verjaardag van de koningin te koken, en het moest allemaal regionaal geïnspireerd zijn met regionale producten. niet dat ik zo koningsgezind ben, maar dat is toch op zijn minst een goede reden voor een mooi kookprogramma? waarom kunnen we zoiets in nederland niet? hier hebben we alleen maar oude fossielen (cas spijkers), verwijfde mietjes (rudolph van veen, die nieuwe van life & cooking), of überhippe, trendy, aalgladde mannetjes (raymond beuk, caspar bürgi); in engeland hebben ze blikken vol met goede koks die normaal en sympathiek over komen.

maar goed, dit is het menu geworden voor de queen - en dan wordt ook direct duidelijk dat de engelse keuken op een zeer hoog niveau staat tegenwoordig. overigens is het precies het menu geworden dat ik zelf ook zou hebben gekozen.

voorgerecht: smoked salmon with irish soda bread, woodland sorrel and cress

tussengerecht: pan-fried turbot with cockles and oxtail

hoofdgerecht: loin of roe venison with rosti, celeriac, cabbage, carrot and game gravy

nagerecht: custard tart with garibaldi biscuits

ze hadden bij de bbc laatst ook weer een geweldige wedstrijd: schrijf een recensie over een recentelijk bezocht restaurant, en maak dan kans om als gast-critcus mee te mogen doen als jurylid bij de nieuwe afleveringen van masterchef goes large - wederom zo'n geweldig kookprogramma zoals alleen de bbc ze lijkt te kunnen maken. helaas dat alleen engelsen eraan mee mogen doen, anders wist ik het wel.

makkelijke pasta maar dan beter

stel je wil indruk maken - maakt niet uit op wie -, het bezoek is vegetarisch, je wil niet te moeilijk doen, en het moet uiteindelijk toch uitzien alsof je er veel moeite voor hebt gedaan. dan doe je dit:

je snijdt een aubergine in blokjes, bakt die samen met een gesnipperd uitje, een teentje knoflook in plakjes, een verkruimeld gedroogd rood pepertje en enkele ansjovis filetjes in wat olijfolie aan, en je gooit er na een minuut of acht twee blikjes tomatenblokjes bij. kruiden met peper, nootmuskaat en zout (niet teveel, denk aan de ansjovis) en dan laat je het een half uur op het laagste pitje sudderen. kun je ondertussen even wat anders gaan doen.

na een half uurtje kook je 500 gram pasta - van het grotere soort, zoals pipe regata - al dente. je maakt snel een bechamelsaus (van een pakje van grand d'italia, heel goed te eten!). dan vet je een hoge ovenschaal in, je doet een laag pasta op de bodem, legt daar wat plakjes mozarella op, dan een laagje bechamel, dan weer pasta, weer mozarella en uiteindelijk weer bechamel (overigens geen heel pakje saus gebruiken, 2/3 is meer dan genoeg). parmezaan erover raspen, een half uur in de oven tot de bovenkant lichtbruin gegratineerd is, uit de oven halen en dan een kleine tien minuten laten staan - het is namelijk loeiheet. serveren met een frisse salade en/of stokbrood met zelfgemaakte tapenade (zie de recepten hiernaast). succes verzekerd!

aberdeen angus beef

enkele weken geleden waren we een paar dagen op vakantie, en toen heb ik hier goede biefstuk van aberdeen angus beef gekocht - da's een koeienras dat bekend staat om zijn volle smaak en malse structuur. en gisteren heb ik het eindelijk klaargemaakt: een koekenpan goed heet laat worden, royaal zwarte peper over het vlees, een mengeling van boter en olijfolie in de pan, en dan twee minuutjes aan elke kant bakken. ondertussen het vlees niet gaan bewegen in de pan, gewoon laten bakken - wordt het korstje beter. hierna het vlees een minuut of tien op een voorverwarmd bord onder aluminiumfolie laten rusten. ondertussen had ik verse pasta gekookt en die na afgieten aangemaakt met wat zelfgemaakte klontjes citroen-peterselie-boter, en had ik verse spinazie (uit eigen tuin!) met wat knoflook in een scheut olijfolie en een klontje boter een minuutje opgebakken. daarna het overtollige vocht afgieten (het slinkt als een gek natuurlijk) en wat peper, zout en verse nootmuskaat erover: klaar. resultaat? een absoluut geweldige maaltijd met biefstuk met een waanzinnige smaak (op het bord wat grof zeezout erover gedaan), bijna krokant van buiten en zacht als boter van binnen; een fris smakende pasta; en spinazie met zoveel smaak dat je nooit meer supermarktspinazie wilt eten.

er gaat hier echter ook nog wel eens wat fout: vorige week tot twee keer toe een pasta mislukt. één keer door een bijzonder slechte kwaliteit tonijn-uit-blik (heel sterk en vissig, en de structuur was draderig en taai. bah!), de andere keer door mijn eigen poging om rucolapesto van rucola uit eigen tuin te maken. helaas is de rucola dit jaar een stuk minder lekker dan vorig jaar: vorig jaar erg sterk en noot-achtig, dit jaar vooral naar plant smakend (ik weet even geen betere benaming). de pesto smaakte dus ook als een groene plant-achtig goedje.

maar goed, dat was allemaal snel vergeten toen ik met bovenstaande maaltijd aankwam.

luistertip: scott walker - the drift. nee, bepaald geen dinermuziek, maar een meer fascinerende, interessantere, pretentieuzere, maar bovenal betere plaat zul je dit jaar niet vinden. werkt gegarandeerd ook als bezoekwegjaagmiddel, maar dat geldt voor de meeste muziek die op dit blog in het verleden en heden is aangeprezen, dus dat is alleen maar een aanrader.

kip - creme fraiche - mosterd

en eigenlijk zegt de titel alles al: je bakt enkele in stukken / reepjes (hoe groot of klein je zelf wil) gesneden kipfilets in een mengsel van boter en olie aan totdat de kip lichtbruin begint te kleuren, je doet er wat zout en zwarte peper bij, je schudt / schept de inhoud van een 250 ml bekertje creme fraiche erbij. even enkele minuutjes laten doorsudderen op een laag pitje, enkele theelepels mosterd erbij (ik gebruik zelf het liefst zachte, gladde, milde mosterd, maar je kunt ook grove en / of scherpe mosterd gebruiken), je raspt er wat verse nootmuskaat overheen, goed mengen en dan is het al klaar. heerlijk bij nieuwe aardappeltjes, gekookt of gebakken, en een frisse salade met knapperige blaadjes. het hoeft ook niet altijd moeilijk, apart of exclusief te zijn, toch?

tarte tatin

franse klassieker! veel gezien en over gelezen, maar nooit zelf gemaakt. gisteren dan toch gedaan en ik heb er bepaald geen spijt van. het bewijs dat niet alleen mijn betere helft voor heerlijke zoetigheid kan zorgen.

5 a 6 appels, geschild, klokhuis verwijderd en door midden gesneden
80 gram zachte boter (kamertemperatuur)
125 gram suiker
350 gram bladerdeeg

smeer de boter gelijkmatig op de bodem van een koekenpan. verdeel de suiker ook weer gelijkmatig over de boter. daarna plaats je de gehalveerde appels met de ronde kant naar beneden op de boter en suiker. vervolgens zet je de pan 20 tot 25 minuten op een matig vuur, af en toe de pan lichtjes heen en weer schuddend. in het begin lijk het mengsel van boter, suiker en appelsap nog erg vloeibaar, maar na een minuut of 20 begint het goed te karamelliseren. als de karamel een goudbruine kleur heeft bereikt, leg je de van tevoren uitgerold schuif bladerdeeg (met wat extra bloem is dat makkelijk, en daarna een cirkel uitsnijden met behulp van een bord of schaal die net wat groter is dan de pan) over de appels; de randen van het deeg goed over de appels heen duwend zodat er een korst kan ontstaan. vervolgens zo'n 25 minuten in een oven op 190 graden, en klaar (let wel op: als je een kunststof handgreep aan je pan hebt zitten moet je die even omwikkelen met alu-folie, anders verbrandt het ding). uit de oven halen en tien minuten laten afkoelen, een bord op het deeg leggen, goed vasthouden en dan snel omdraaien. als er nog wat appels in de pan blijven zitten: niet erg, gewoon weer in het deeg leggen. in mooie punten snijden en serveren met een dot creme fraiche, een bolletje goed vanille ijs, of nog beter: een flinke lepel echte clotted cream (te krijgen bij de betere engelse delicatessenwinkels).

puttanesca ++

gisteren gaan uiteten in eigen dorp. mijn lief en ik waren er nog nooit geweest. luxe, doch knusse entourage. een rode port als aperitief. klinkt goed, niet? een nogal gekunsteld geformuleerde menukaart liet de eerste twijfels rijzen. en de amuse had eigenlijk ook al genoeg moeten zeggen; normaal gesproken niet meer dan een klein apart smakend hapje, nu echter drie kommetjes per persoon met een lamsstoofpotje, een toscaanse pasta, en een aspergesoepje met truffeljus. best lekker hoor, maar bepaald geen amuse meer. vrouwlief had geen voorgerecht, ik ging voor een variatie op de vitello tonnato (kalfsvlees met tonijn-kappertjes-mayonaise). niet verkeerd, maar heb het hier al eens een stuk beter gehad. hoofdgerecht was voor hanneke een in gevogeltebouillon en madeira gepocheerde runderlende met bearnaisesaus, en voor mij eendeborstfilet met een honing-speculaassaus. en hoewel allebei de vleessoorten goed klaargemaakt waren (hoewel de runderlende best wat meer rose had mogen blijven) werden beide gerechten compleet de das omgedaan door ongelooflijke plenzen saus, allebei qua smaak even subtiel als een voorhamer. tjonge zeg, de saus bij mijn eend was zo zoet (ook nog wat geconfijte kersen erbij) dat ik dacht met een dessert van doen te hebben. ik heb de hele avond een kleffe smaak gehad, en een dessert had ik echt geen behoefte aan. ook het bakje salade (volgens mij dressing uit een flesje) en de aardappeltjes waren bepaald niets bijzonders. toch jammer, want de sfeer en locatie waren top. de keuken + bijbehorende kok konden hun eigen pretenties bij lange na niet waarmaken.

zo, nu heb ik lang genoeg de snob uitgehangen, en zal ik mijn variatie op de klassieke pasta puttanesca die ik zaterdag heb gemaakt uit de doeken doen. die puttanesca maak je als volgt: je laat enkele ansjovisfiletjes met wat in plakjes gesneden knoflook in olijfolie zachtjes aanfruiten totdat de ansjovisjes uit elkaar beginnen te vallen. dan doen je een blikje tomatenblokjes, een eetlepel kappertjes, twee eetlepens zwarte olijven en een rood pepertje (fijngesneden, zonder pitjes) erbij en laat het je het een kwartiertje pruttelen. beetje peterselie erbij, mengen met de pasta en klaar. heerlijk zomers en mediterraan smakend.

mijn variatie is het weglaten van de olijven, en bij het aanfruiten van de ansjovisjes en de knoflook mag je na een minuutje ook nog een in dunne ringen gesneden venkelknol erbij doen. na enkele minuutjes dan de rest erbij doen, en dan zeker 30 minuten laten doorsudderen - de venkel moet heerlijk zacht zijn en de sterke anijs-achtige smaak moet lekker mild zijn geworden. tomaat en venkel gaan echt heel goed samen, en de ansjovisjes maken de saus lekker vol en helemaal af. echt proberen dit - heel makkelijk!

muziektip: boysetsfire - the misery index: notes from the plague years. ergens tussen at the drive-in en a perfect circle, met heerlijke gitaarlijntjes en prachtige kamerbrede refreinen.

ideetje voor een luxere gelegenheid

de titel klinkt bijna alsof je bij een chinees gaat eten (daar combineren ze nogal eens varkensvlees of eend met pruimensaus), maar dit is echt een klassiek frans gerecht voor luxere, specialere gelegenheden. daarbij vind ik dat varkensvlees ongewaardeerd wordt, het heeft een heerlijke, beetje zoetige smaak die in de meeste keukens goed past.

varkensvlees met pruimen (vier personen)
16 gedroogde pruimen
4 eetlepels cognac
2 eetlepels water
600 gram varkensfilet, -haas of -lapjes
boter en zonnebloemolie
125 ml slagroom
scheutje citroensap
zout en peper

doe de pruimen met 2 eetlepels cognac en het water in een pannetje en laat het tien minuten op zacht vuur pruttelen. afgieten en wegzetten. het varkensvlees in stukjes van 2 bij 2 cm snijden, op smaak brengen met zout en peper, en op matig vuur in de boter en olie aanbraden. van het vuur halen, de overgebleven cognac in een steelpannetje of pollepel verwarmen en aansteken, en giet het dan over het vlees heem om te flamberen. als het vuur gedoofd is de room erbij gieten, aan de kook brengen en een paar minuten laten inkoken totdat de saus wat dikker begint te worden. de pruimen erbij doen, en dan afmaken met zout en peper en een scheutje citroensap. heerlijk met een gladde, boterige aardappelpuree en salade met bittere blaadjes en een mosterdressing.

muziektip: mogwai - mr. beast. veel beter dan op het eerste gehoor lijkt, en compact en pakkend genoeg om bezoek mee in te palmen.

rode tapenade

inkoppertje natuurlijk, om de tapas van de vorige post een beetje uit te melken. ik had groene olijventapenade gekocht, maar mijn lief had meer zin in rode. gelukkig hadden we alle spullen toch in huis daarvoor:

80 gram zongedroogde tomaten (op olie)
1 teen knoflook
1 flinke dessertlepel kappertjes
2 a 3 ansjovisjes
1 flinke theelepel pesto
sap van een halve citroen
flinke scheut olijfolie (net genoeg om het smeuïg te maken)

alles in een blender of hakmolentje en that's it! heerlijk op landbrood, toastjes, bruschetta, etc. geloof me: niet te vergelijken met spul uit de buurtsuper.

tapas

zeg hee, wordt er nog gekookt? ja zeg, dacht het wel, maar heb het een beetje druk; eigenlijk veel te druk om een blog bij te houden, merk ik. komt nog eens bij dat vrouwlief en ik vandaag tapasfeestje hier thuis houden, en onze gasten zijn gewend aan een zeker culinaire standaard bij feestjes en etentjes in huize ickenroth. vandaag op het menu:

- zelfgebakken olijvenbrood
- 2 soorten tapenade
- zoute boter
- calamaris
- knoflookgarnalen
- mojosaus en aïoli
- chorizo+knoflookbrood
- kip met citroen
- gehaktballetjes met rode peper en sinaasappelrasp
- pepers en paprika's met roomkaasvulling
- tortilla met aardappelen, zure room en paprika
- mini-croissants gevuld met feta, gedroogde tomaat en katenspek
- gemarineerde aubergines
- spiesjes met tomaat, mozarella en basilicum

en als afsluiter dan ook nog eens pure én witte chocoladefondue met aardbeien, druiven, banaan, marshmellows en stukjes cake om in de chocola te dopen. succes nu al verzekerd, dacht ik zo. en nu moet ik weer aan werk, verdere voorbereidingen treffen.

muziektip: de nieuwe motorpsycho natuurlijk! terugkeer naar oude glorietijden! en natuurlijk net als altijd te lang en niet consistent, maar o zo heerlijk!

snelle pasta

stel je hebt geen in om lang in de keuken te staan. dan kijk je in de koelkast, je ziet wat kipfilet staan. dan kook je wat penne, bakt reepjes kipfilet in mengsel van boter en olie (altijd boter bij kipfilet gebruiken, anders blijft het wat flauw). dan snijdt je 2 a 3 teentjes knoflook in dunne plakjes en doet die erbij. je raspt de schil van een citroen en doet het raspsel samen met het sap van die citroen bij de kip. flink wat zout en peper erbij. de gare penne er doorheen scheppen en afmaken met een flinke klont boter en handje gesneden peterselie. verse oregano / marjolein mag ook. misschien niet origineel ofzo, maar het is potdomme erg lekker, gezond en ook nog eens heel snel klaar. mooi toch?

muziektip: machinefabriek - manchester. mooi en licht, met een serieuze ondertoon van rood fruit.

far breton

eigenlijk is mijn lief de zoete kracht in huis, maar soms kan ik het toch ook niet weerstaan. zoals vorige zomer op vakantie in bretagne: far breton. voor het eerst geproefd in guerande (van het zeezout), daarna ondersteboven en even later gelukkig een authentiek bretons receptenboekje gevonden. blijkt het vervolgens gigantisch simpel te zijn:

250 gram gedroogde pruimen
125 gram bloem
125 gram suiker
2 zakjes vanillesuiker
4 eieren
3 dessertlepels rum (optioneel)
1 theelepel bakpoeder
3/4 liter volle melk
snufje zout
boter om de vorm in te vetten

zet de oven op 240°C. doe de bloem samen met de suiker, vanillesuiker zout en bakpoeder in een flinke kom en mix het door elkaar. maak een kuiltje in het midden, breek er de 4 eieren in en mix het geleidelijk aan door elkaar met een houten lepel. ondertussen moet je pruimen in de melk (en de rum) verhitten (niet koken), om daarna dit geheel rustig aan bij het eiermengsel te gieten (de pruimen pas op het laatst erbij doen). goed mengen, flink roeren. dan kun je het al in een ingevette vorm gieten - liever geen springvorm want het mengsel is erg vloeibaar en zal er doorheen sijpelen. 10 minuten bakken op 240°C, daarna de oven terugzetten naar 200°C en nog 30 minuten bakken. even laten afkoelen in de vorm, dan is hij in principe klaar, maar ik moet toegeven dat hij lekkerder is als hij goed is afgekoeld, ergens tussen koelkast- en kamertemperatuur in.

opnieuw dan maar

zo, weer flink geknipt en geplakt, en de linklijst zou weer moeten werken nu. kutwerkje.

en die verdwenen post ging dus over het lievelingsgerecht van mijn lief, namelijk tagliatelle met basilicumolie, gebakken en zalm en geroosterde groene asperges. dat maak je door de zalm knapperig te bakken op hoog vuur in een olijfolie-boter mengsel, en als je de vis aan beide kanten hebt geschroeid draai je het vuur direct naar het laagste pitje.

de groene asperges blancheer je een dikke minuut in kokend water, daarna grillen op een gloeiendhete grillpan (de walm moet er af komen), twee a drie minuutjes grillen en dan afblussen met goede balsamicoazijn (nu niet erboven hangen, de azijndamp beneemt je de adem). nog water grof zeezout en zwarte peper erop en dan zijn die ook klaar.

de pasta kook je al dente, en daar doe je dan de basilicumolie door, die je van tevoren hebt gemaakt door enkele flinke scheuten olijfolie te blenden met een flinke bos basilicum en grof zeezout. een beetje balcamicoazijn of citroensap erdoor maakt de olie nog lekkerder.

de pasta dan op het bord leggen, de zalm daar bovenop, en de asperges leg je maar hoe je wil - heerlijk is het altijd.

muziektip: robert fripp - love cannot bear. de muziek is haast even gelukzalig als de smaak van het eten.

verdomme zeg, er heeft hier anderhalve dag een nieuwe post gestaan, ik had al mijn recepten gelinkt in de rechterkolom, en nu is het allemaal weg. fuck fuck fuck! iemand een idee of blogger kuren heeft? of ben ik gehackt ofzo? zou er bijna paranoia van worden.

version 2.0

niet dat ik de lay-out ga veranderen ofzo - daarvoor is mijn html kennis veel te minimaal en ik ben veel te lui om dat te leren - maar het moet maar eens gedaan zijn met mijn muziekschrijverij - althans op deze plek. sinds ik in de tweede helft van 2000 bij kindamuzik ben begonnen heb ik meer dan 500 artikelen voor km geschreven, heb ik het een en ander voor de subjectivisten gedaan, en ben ik dit weblog begonnen. het afgelopen jaar lag het tempo al minstens tien keer lager dan daarvoor, nu merk ik dat het me allemaal steeds minder en minder boeit. mijn vocabulaire om muziek te beschrijven is bijkans uitgeput, geen enkele zin doet meer fris aan, en om eerlijk te zijn: ik ben het evangeliseren moe.

nee, bij km blijf ik nog wel schrijven, hoewel in zeer beperkte oplage. maar kosmik heeft vooralsnog zijn laatste muzikale bijdrage enkele weken geleden gehad. misschien dat ik nog wel eens over zaken als politiek (rita verdonk, val even snel kapot, aub. en als die d66 kuttekoppen niet snel consequent een lijn trekken - welke dan ook, maakt me niets uit - moeten ze verplicht zelf naar afghanistan en hoeven ze nooit meer terug te komen. fucking draaikonterij.) of boeken en films (extreem luid en ongelooflijk dichtbij: prachtig boek, origineel ook. hoewel ik moet toegeven meer een verhalen-man dan een thema-man te zijn. maar toch.) ga hebben, wordt kosmik vanaf nu vooral een kook-, recepten- en eetlog. met als doel een of twee keer per week een nieuw recept of een leuke en lekkere nieuwe kookervaring te plaatsen. misschien dan wel met toevoeging van de soundtrack van dat moment.

oh ja, laatste muzikale evangelisatie: miles davis - the cellar door sessions. 6 cd's met live-opnames uit 1970. u weet wat u moet doen.

pauzemuziek

tijd voor een tussenstop. luistert u verder vooral door naar illustere namen als nadja, nortt, leviathan - dan doe ik dat ook. tot over een tijdje.

hier benne we weer

zo, lekkere vakantie gehad, maar nu is het weer aanpoten. vanuit mijn opleiding net begonnen op een nieuwe werkplek (een riagg ergens in het zuiden des lands), en ik werk nu voor het eerst in mijn leven in een 9-5 baan. toch wennen. verder dus veeel nieuwe gezichten, veeel nieuwe namen, nog meer nieuwe indrukken, en vooral een functie die ik nog nooit van mijn leven heb vervuld. mijn aanpassingsvermogen draait overuren momenteel.

nog nieuws op het muziekgebied? mwoach, valt eigenlijk wel mee. ook stevig in de blackmetal momenteel - zoals zovele andere bloggervrindjes - maar er zit potdomme ook een hoop eenzijdige bagger tussen. gelukkig dat lurker, nortt en sommige xasthur dingen veel goed maken. subliem spul!

had ik net vol trots het vinyl van dropsonde van biosphere in mijn bezit, stuurt de g-man me de cd versie. ik dacht effe 'shit! heb ik net al!' maar niet getreurd: de cd is dubbel zo lang, kent zes andere nummers en mist alleen de afsluiter van het vinyl. en heeft bovendien een andere, net zo prachtige hoes. twee totaal verschillende platen dus, waarbij de cd gelukkig ook pure biosphere-ambient kent - en dus niet alleen door jazz beïnvloede geluidslandschappen van de lp. bas zegt: beide kopen!

mooi is ook blues van gustafsson en stackenäs, vrije improv-strelingen tussen sax en gitaar; heeft verder niets met blues te maken, gelukkig. ken vandermark schrijft de linernotes dus dan weet je genoeg.

wellicht van de week nog even tijd voor nieuwe what's for dinners, even afwachten hoe de nieuwe baan op me gaat inwerken.

01. supersilent - 7

hieronder volgt een letterlijke weergave van mijn kindamuzik recensie. niet dat ik in een luie bui ben, maar ik heb het gevoel er niets meer aan toe te kunnen voegen; en daarbij, de recensie zelf viel me ook nogal zwaar - moeilijke kost, zeer indrukwekkend, loss for words, enfin: u kent het wel.

het gebeurt me niet vaak, maar gemiddeld eens per jaar kan ik geen goede woorden vinden om een plaat te beschrijven. dit jaar heb ik daar lang op moeten wachten. heel veel goede tot geweldige albums, maar geen absolute topper, zoals deathprod vorig jaar, of the mars volta het jaar daarvoor. muziek die je helemaal sprakeloos laat, waarvoor futiele woorden hopeloos tekort schieten. en uiteindelijk is hij dan ook in 2005 gekomen. supersilents 7.

eigenlijk is het niets eens een album: 7 is een dvd. een live dvd om precies te zijn, maar omdat alle albums van supersilent geïmproviseerde live-opnames zijn, is dat geen unicum. toch laat 7 zich heel makkelijk als een ‘gewoon’ album van supersilent beschouwen: de dvd kent geen menu of extra’s, hij begint gewoon als je hem in de speler duwt. het enige verschil is dus de toevoeging van beeld, en die sobere en stemmige zwart-wit opnames van kim hiorthoy (ook verantwoordelijk voor het artwork van vele noorse artiesten) vullen de muziek werkelijk perfect aan. niet alleen hoor je de muziek vorm krijgen, je ziet het nu ook nog voor je neus gebeuren. het noorse kwartet repeteert schijnbaar nooit, maar de magie van het samenspel is ongekend. de manier hoe ze naar elkaar luisteren en elkaar proberen aan te vullen, is eindeloos fascinerend, waarbij het nooit een brei van geluid wordt; ego’s kennen de mannen niet en ze doen liever een stapje terug tijdens een groepsimprovisatie dan dat ze een muur van lawaai creëren. het is die gelijkwaardigheid die van supersilent zo’n unieke band maakt, niemand springt eruit, niemand is minder belangrijk. als het niet zo’n vieze term was zou ik het bijna holistische muziek willen noemen.


7 laat supersilent zien en horen in al zijn facetten, melancholieke en ontroerende trompet- en stempartijen, noise-keyboards, ambient, op hol geslagen drums die veel meer doen dan ritmes aanhouden, het ter plekke creëren van climaxen, vrije jazz, oerschreeuwen. de magie van het moment wordt keer op keer gevonden, waardoor alles een aanhoudende bevrijding en bevrediging lijkt. hoor hoe in ‘7.3’ rustig en bijna jazzy wordt begonnen, het daarna uitmondt in een heftig improvisatie-duel tussen drums en toetsen, om dan na een minuut of twintig zonder enige vooraankondiging een groovy ritme te vinden, niet lang daarna gevolgd door een instant-climax die elke postrockband naar de babykamer stuurt. en dan die ontroerende toegift ‘7.6’, de meest emotionele muziek in jaren.

supersilent maakt hier op 7 een soort totaalmuziek, een overzichtsplaatje van hoe muziek eruit zou moeten zien. 7 laat dat proces niet alleen horen, maar ook nog zien, en vangt daarmee de waarachtige essentie waar het bij supersilent en zijn muziek om draait. als toeschouwer voel je je eeuwig dankbaar dat je dit mag aanschouwen. zoals ik al zei: woorden schieten pijnlijk tekort. u weet wat u moet doen.

02. the white birch - come up for air

fase 1
hmm. valt me wat tegen. ik bedoel, niet slecht ofzo, maar die vorige was beter. die pakte me gelijk. star is just a sun heet die. prachtige plaat, erg ingetogen, wollig geluid. droevig, melancholiek. intiem ook. die plaat doet me nog steeds goed, ook bijna twee jaar na dato. maar come up for air, tjonge zeg, beetje gewoontjes, beetje oppervlakkig. niet des white birches. helder geluid ook, zo keurig in het gareel. jammer. hmm. valt me wat tegen.

fase 2
toch blijven luisteren, je weet het nooit met die koele noren. klinkt eigenlijk steeds beter. die heldere productie, eigenlijk past die wel; de liedjes zijn wat directer, wat minder dicht. veel ruimte tussen de noten ook. bevalt me erg goed. opvallend: onderkoeld in de overtreffende trap. wat niet wordt gespeeld en gezongen is minstens zo belangrijk als de dingen die je wel hoort. nog geen star is just a sun niveau niveau, maar het komt wel dicht in de buurt. bevredigend.

fase 3
als het niet zo ongepast zou zijn bij de ingetogen (en oneerbiedig vergeleken) mark hollis-meets-sigur rós liedjes, zou ik het uitschreeuwen: fantastisch! prachtig! the white birch is geniaal! nu ja, al spreek ik het niet hardop uit, ik denk dat dus wel, en heel hard ook. de laatste keer dat ik een album hoorde waar zo de onnodige vetrandjes van af waren gesneden, waar echt elke noot essentieel was, was bij die gelijknamige plaat van mark hollis. kijk naar bovenstaande uitspraak in de kosmik titelbalk, en weet dan dat die ook in zijn geheel van toepassing is op come up for air. eenmaal volledig begrepen blaast het album me op zachtmoedige, ernstig melancholieke wijze van mijn stoel. de emoties, zo zorgvuldig verpakt in een ijzige noorse koelkast, slaan onverwacht in als enorme mokers, zeker als susanna (van the magical orchestra) samen met zanger ole zachtjes fluistert dat ook de zomer droevig kan zijn. verwoestend.

[lees hier de recensie op kindamuzik]

03. jaga jazzist - what we must

ik zou willen dat er een mooi verhaal aan what we must gekoppeld was. ik zou willen dat ik zo mooi de diepte in kon gaan als bonanzacollegae moniiq, joris en gerard. ik zou willen dat ik prachtige nieuwe invalshoeken voor het - voor mij althans - zo bekende jaga jazzist succesverhaal kon verzinnen.

ik kan zoveel willen, maar nu lukt het even niet. daarbij, ik ben steeds minder van de uitgesponnen lyriek. mijn geschrijf wordt korter, bondiger en tot-de-punt. mezelf verliezen in poëtische bewoordingen - als het al ooit die richting opging - heeft nog nooit zover van me afgestaan.

maar ik kan wel degelijk iets zeggen over jaga jazzist, op het moment misschien wel mijn favoriete noormensen. dat ze in 'swedenborgske rom' en vooral 'oslo skyline' de epische finales van hun en mijn helden motorpsycho zo fantastisch emuleren dat ze diezelfde helden terug naar de tekentafel sturen. dat ze op what we must zo fantastisch hecht en als een eenheid klinken; eenieder die ooit in een band heeft gespeeld weet hoe moeilijk dat is als je met meer dan drie mensen samenspeelt, jaga doet het met tien (10!). dat de meer (post)rock-georiënteerde richting net zo natuurlijk klinkt als hun vroegere jazz-elektronica mix. dat ze volgens mij ooit het perfecte popliedje gaan schrijven, maar dan in een postrockend jazzjasje. dat ze 'all i know is tonight' hebben gemaakt, na '*' van m83 de beste plaat van 2005.

bovenal word ik van what we must gelukkig. dat was in februari bij eerste beluistering zo, dat was in juli en augustus op vakantie in bretagne zo (perfecte automuziek!), dat is nu nog steeds zo. ook nu nog lukt het jaga jazzist om me te laten lachen, te laten meeblèren (en dat op instrumentale muziek), tevreden te maken met welke situatie waar dan ook. alleen daarom al zou iedereen what we must moeten hebben. meer loftrompetten zijn toch niet nodig?

04. sunn o))) - black one

"it took the night to believe"

ik heb een muziekinstallatie waar je U tegen zegt. lang voor gespaard, ben ik trots op, etc. een duur betaald ding dus, maar mijn muziekbeleving wordt nu eenmaal nogal beïnvloed door de kwaliteit van het geluid. kan ik verder ook niets aan doen, vind ik gewoon belangrijk. ben zelfs met een stapel speciaal geselecteerde cd's uitgebreid gaan luisteren om te horen welke versterker, cd-speler en set speakers mij het beste beviel. ja, er zijn genoeg mensen die me al voor gek hebben verklaard hiervoor, dat hoef jij niet meer te doen. hoe dan ook, tot een maand of twee geleden bepaald geen klachten gehad over het geluid. erg tevreden zelfs. wel door omstandigheden de laatste maanden vrij weinig echte 'luistersessies' gehouden (zo noemen ze dat dan).

toen kwam opeth met zijn ghost reveries. op een of andere manier had zich een bepaalde overtuiging in mijn hoofd genesteld, namelijk eentje die zei dat ghost reveries een subliem geluid had, een perfecte productie die zich kon meten met lateralus van tool. veel ruimte, veel lucht, massief en zwaar wanneer nodig, altijd helder. opeth heeft precies zo'n productie nodig. en mijn hoofd zei dat dat inderdaad het geval was. waarom klonk het ding dan hoe langer hoe slechter?

tijd ging voorbij. opeth werd vaak, heel vaak opgezet in huize ickenroth. geweldige songs - vind ik nog steeds. maar dat geluid? ik snapte het niet. ghost reveries hoorde perfect te klinken op mijn heerlijke installatie. maar deed dat niet. ik begon te twijfelen. aan mijn oren, aan mijn perceptievermogen, aan mijn installatie. ging op bezoek op het forum van hear.nl, een site voor audiofielen. niet dat ik me daar totaal op mijn gemak voelde, maar ik moest het kwijt aan begrijpende zielen. ik zei dat de hoge tonen werden weggedrukt, dat alle ruimte verdwenen was; vooral dat laatste een kenmerk dat ik graag in ere houd. dat de lage tonen vrijwel niet aanwezig waren. kortom: dat de muziek niet klonk zoals die hoorde te klinken. of zoals mijn hoofd zei dat hij moest klinken.

"ga eens op zoek naar een nieuwe interlink tussen cd-speler en versterker" was een advies. "wellicht nieuwe speakerkabels?" zei een ander. toen ik opmerkte dat ik ook over andere speakers aan het denken was kreeg ik bijna de wind van voren. mijn cd-speler-versterker combinatie was heel goed (voor een lichte audiofiel als ik), mijn speakers waren van topklasse. zeiden de kenners. fuck. weer terug bij af. mijn interlink had al 80 euro gekost, ik ga geen honderden euro's voor een fokking kabeltje betalen. dat is de grens die ik mezelf al een tijd geleden had gesteld. maar wat nu?

opeth, toch de gedoodverfde nummer 1 van mijn jaarlijst, devalueerde, zakte weg, en kwam nauwelijks meer tevoorschijn uit de door de eigen productie aangelegde modderpoel. en ondertussen zat ik met een dure installatie waar ik ontevreden over was.

het was avond. ik was alleen, mijn lief was de deur uit voor een vergadering. black one was deze dag binnengekomen, de mp3's klonken al erg veelbelovend. 'báthory erzsébet' werd opgezet. de lichten gedimd. alleen ik, sunn o))) en mijn installatie. de zacht aangeslagen gong klonk door de woonkamer alsof hij daadwerkelijk bij mij thuis werd bespeeld. de diepe klanken uit een digitale bron werden nog dieper. de ruimte om de noten was fenomenaal. sunn o))) ademde - zwarte, vieze, dodelijke lucht natuurlijk - en klonk ruimtelijk, zo ruimtelijk. toen kwam voor het eerst de in het intro onregelmatig opdoemende dieper-dan-diepe subbas. en ik schrok. ik schrok verschrikkelijk. tonen die in de mp3 versie nooit te horen waren geweest - tonen waarvan ik nu kan zeggen dat ze ook in de cd-versie op een mindere installatie nooit te horen zullen zijn - kwamen plots ijzig, hard en zwarter dan zwart over me heen rollen. met als directe gevolg angst, onnoemelijke angst. daarna verwondering. dit was toch niet mogelijk? ik zat toch te denken aan nieuwe speakers? meer tijd kreeg ik niet, ik moest en zou mee in de maalstroom der verwoestende doomklanken. gitaren zwollen aan en bleven dat doen, meer dan vol uur lang, grootser dan ik ooit voor mogelijk had gehouden. angst en verwondering maakten plaats voor opluchting en bovenal intense tevredenheid.

[mocht u nu nog niet weten hoe black one klinkt, klik dan hier.]