ravioli met spinazie en ricotta

soms lukt het allemaal wel heel erg goed. vanmiddag was het weer zover: veel werk om te maken, maar tjonge zeg, het was geniaal lekker! voelt niet helemaal lekker om van mezelf te zeggen, maar het was nu eenmaal zo. overigens is dit niet een recept voor beginners. ik zeg het er maar even bij.

ravioli met spinazie en ricotta
hoofdgerecht voor twee personen
voorgerecht voor vier personen

deeg:
250 gram tarwebloem
2 eieren
snuf zout

maak een kuiltje in je berg tarwebloem en breek de eieren daarin en doe het zout erbij. begin dan met draaiende bewegingen met een vork te maken, steeds langs de bloem totdat je een goed deeg krijgt. dan moet je handen gaan werken en het deeg goed kneden totdat je een elastische bol overhoudt; duurt enkele minuten. verpakken in plasticfolie en half uurtje in de koelkast leggen (als je het direct wil uitrollen zijn de gluten te elastisch en krijg je dus geen goed resultaat).

saus:
2 blikken tomatenblokjes
2 tenen knoflook, gekneusd
flinke schep suiker
peper en zout

in wat olijfolie de tenen knoflook even aanfruiten, dan de rest erbij doen en een uur op zacht vuur laten pruttelen. de knoflook kun je er dan weer uitvissen. simpeler kan toch niet? dit is trouwens een basistomatensaus die eigenlijk bij heel veel gerechten past; doe er naar eigen inzicht kruiderijen bij. basilicum werkt altijd goed natuurlijk, maar probeer ook eens wat verse salie of een hele rode peper (op het eind verwijderen).

ravioli vulling:
200 gram spinazie, ontdooid en uitgeknepen (anders is het te waterig)
200 gram ricotta
2 theelepels pesto
flink wat vers geraspte nootmuskaat
zout en peper (en niet te zuinig, ricotta kan wel wat gebruiken)
geraspte parmezaan (maar dat doet bas dus niet; als jij het wel doet, dan minder zout gebruiken)

gewoon alles in een kom door elkaar mengen.

hoe nu verder? het deeg met een pastamachine of een deegroller uitrollen tot je een dunne lap deeg hebt. dan in lange repen van 10 cm breed snijden. zelf heb ik een raviolivorm (wat wel zo handig is), maar noodzakelijk is dat niet. lap deeg op werkblad leggen (of op de vorm dus), om de 5 cm een dot vulling erop leggen. met een kwastje het deeg tussen de vulling nat maken (gewoon met water, hoeft dus geen geklopt ei te zijn zoals dat vaker wordt voorgedaan), dan de volgende lap erover heen leggen en zorgen dat het deeg goed aansluit bij de vulling - om zo weinig mogelijk lucht erin te krijgen. het deeg tussen de vulling goed aandrukken, en dan met een mes (of een pizzasnijder, of een speciale raviolisnijder) in vierkantjes snijden. best bewerkelijk allemaal, maar het resultaat, potdomme zeg...

je heb nu ongeveer 24 ravioli's; kook ze in een grote pan met ruim kokend wat met zout. na een minuut of 3 a 4 zijn ze goed.

ondertussen had ik nog wat vulling over, en die heb ik door de tomatensaus geroerd. paste erg goed, het maakt de saus net wat romiger. serveer de ravioli's met goede olijfolie er overheen gesprenkeld, en de saus wat aan de zijkant van het bord; meer als dip eigenlijk.

muziektip: wat is er op dit moment beter dan the haunted? niets eigenlijk, maar om te koken is toch net wat te heftig. iliketrains komt eigenlijk wel dicht in de buurt, en als je net als ik van zowel mogwai, joy division en the god machine houdt, raad ik je aan toch snel progress/reform op te zetten.

simla

altijd leuk: restaurants recenseren! een beetje twee hobby verenigen eigenlijk. vandaag twee in de aanbieding:

appels en peren
gelegen aan het riviertje de linge in tricht (bij geldermalsen). zeer prettig geprijsd voor hetgeen je krijgt: 22,95 voor een 3-gangen menu. elke maand een ander menu, bestaande uit zeven voorgerechten, zeven hoofdgerechten en zeven nagerechten. vrije keuzen en vaste prijs. heel aangenaam systeem, en het eten is ook nog eens behoorlijk goed. niet heel wereldschokkend, maar wel creatief, en de visgerechten zijn echte aanraders. we zijn er een paar keer geweest, en de keer met de pangasiusfilet gevuld met witte en groene asperges met een zachte saffraansaus staat me nog erg goed bij. geweldig lekker. check hier het menu voor oktober.

simla
de website ziet er niet uit en werkt niet goed, de inrichting is al jaren oubollig en kitscherig, de kaart is sinds de opening niet aangepast, maar verdomd: simla in sittard is het beste indiaas restaurant van nederland (ehm, van degene waar ik ben geweest dan)! de tandoori schotels zijn niet minder dan fantastisch, de biriyani's idem dito, en de curry's zijn hemels. en dan bedoel ik zowel milde (butter chicken, kip tikka masala), gemiddeld scherpe, als de superpittige vindaloo's. de kip is zonder uitzondering zalig mals, de lam geweldig van smaak, en ook de grote garnalen zijn niet van deze wereld. tel daarbij op werkelijk subliem naanbrood (qua smaak ergens tussen croissant, pannenkoek en stokbrood in), en de soms absurd lage prijzen (11,35 voor een kip tikka masala!). dan neem je die inrichting en de niet zo heel goede ligging (qua buurt dan; wel makkelijk te bereiken want maar 100 meter van het station) wel op de koop toe. lang geleden dat ik me zo vol heb gegeten als afgelopen vrijdag. niet te missen als je in de buurt bent.

pissaladière

vorige week gemaakt voor een feestje, en het was een groot succes: pissaladière! een soort van zuidfranse oerversie van de pizza, maar eigenlijk een heel stuk lekkerder dan de vele varianten van tegenwoordig. oorsponkelijk was de pissaladière authentiek straatvoedsel uit het warme nice, maar hij smaakt net zo heerlijk tijdens een hollandse gure herfst.

wat moet je doen? allereerst pel en snijd je anderhalve kilo (ja echt) uien; niet in snippers, wel halveren en in dunne plakjes. die doe je samen met een flinke scheut olijfolie in een grote pan. even een bouguet garnie bijdoen van laurierblad, tijm, rozemarijn en peterselie, en dan zeker drie kwartier op een zacht vuurtje met de deksel op de pan laten stoven. ondertussen kun je zelf een bodem maken (op dezelfde manier zoals je en pizzabodem maakt) maar eerlijk gezegd vind ik het makkelijker om een kant-enklare bodem voor hartige taarten te nemen die je tegenwoordig kunt krijgen. zo'n blikje danerolles pizzadeeg is ook goed trouwens. het uitgerolde deeg leg je op een ingevette bakplaat. als de uien drie kwartier hebben gestoofd, neem je de deksel eraf en voer je het vuur op. nog 20 tot 30 minuten laten bakken onder af en toe roeren, totdat al het vocht verdampt is en je een beige-lichtbruine massa uien overhoudt die bijna puree te noemen is. de kruiden weghalen en peper en zout erbij doen en terzijde zetten.

zet de oven op de hoogst mogelijk stand. snij vervolgens 12 tot 16 ansjovisfiletjes in de lengte doormidden. smeer de bodem in met de uienmassa en leg de ansjovisjes er in een ruit overheen. zorg dat je goede zwarte olijven hebt en leg die op de uientaart zoals op de foto. doe de pissaladière in de oven en bak op de hoogste temperatuur een minuut of 15. haal uit de oven, en eet hem warm of op kamertemperatuur. glaasje rosé in de zomer of rode wijn in de winter erbij (en ach, een koud biertje smaakt ook prima), misschien een groene salade: genieten hoor. de combinatie van zoete, gekaramelliseerde uien, zoute ansjovisjes en sterke olijven is nauwelijks te overtreffen, naar mijn niet zo nederige mening. één van mijn alltime-favourites!

muziektip: voelgoed-eten zoals dit vraagt om voelgoed-muziek. one hundred love years van kaito past dan ook uitermate goed: net als de pissaladière ongecompliceerd en toch altijd interessant en lekker.

tilapia a la basilicum

lekker visje, zo'n tilapia. stevig, wit vlees, goeie bite, heerlijke, milde smaak. schijnt makkelijk te kweken te zijn, en dat blijkt wel uit de prijs: die valt nogal mee. en ook nog makkelijk klaar te maken, wat wil je nog meer?

tilapia a la basilicum (2 personen)
2 flinke tilapia filets
4 tomaten
een bosje basilicum
grof zeezout en zwarte peper
enkele scheuten goede olijfolie
klein scheutje goede balsamico azijn

verwarm de oven voor op 170 graden. pak een ovenschaal en druppel er wat olijfolie in. beleg de bodem van de schaal met plakjes tomaat, en strooit daar wat zout en peper over. verdeel het bosje basilicum over de tomaten; je kunt de takjes gewoon heel laten. leg de tilapia filets daar bovenop, en strooi er weet wat zou en peper op. vervolgens een kwartier tot 20 minuten in de oven.

makkelijk, niet? leg de vis op een bord, leg er wat tomaten naast - de basilicum kun je wegdoen, die heeft zijn werk als smaakgever aan zowel tomaat als vis al gedaan. druppel wat balsamico over de tomaten. je kunt er heel goed bruschetta's bij doen; zelf heb ik er farfalle met ansjovis, olijf, zongedroogde tomaat en kappertjes bij gegeten.

luistertip: de junior boys zijn net zo subtiel als dit gerecht, dus dat klinkt ook hier erg goed bij.

zoervleisj

ik ben nogal een liefhebber van de plaatselijke, authentieke keuken als ik ergens ben. in frankrijk ga zo vaak mogelijk voor de plaatselijke specialiteiten, en dat zijn er daar nogal wat dus dat is altijd moeilijk kiezen. in denemarken ging dat een stuk makkelijk - want veel minder keus ;-).

ik heb hier eigenlijk nog nooit echt aandacht gehad voor de regionale gerechten uit mijn eigen streek, limburg. raar, als ik er zo over denk. genoeg mogelijkheden, zoals echte vlaai of nonnevotten. komend weekend ga ik een echt limburgse specialiteit proberen: zoervleisj, oftewel, zuur stoofvlees. een beetje te vergelijken met vlaamse stoverij (ook heerlijk, want langzaam gestoofd in trappistenbier) of hachee, maar dan toch net ander dan die twee dingen. dit is het recept (wat ik overigens heb gejat van allerlei recepten die ik heb gevonden):

zoervleisj (4 tot 6 personen):
1 kg magere riblappen (of ander stoofvlees; mag ook paardevlees zijn)
1/4 liter azijn
zout en versgemalen peper
2 laurierblaadjes
4 kruidnageltjes
8 jeneverbessen
1 theelepel gedroogde tijm
100 g (braad)boter
4 uien
1 flinke eetlepel bruine basterdsuiker
2 eetlepels appelstroop
3 plakken ontbijtkoek

dit zijn zo'n beetje de basisingrediënten. de jeneverbessen en tijm zijn optioneel, ik heb genoeg recepten zonder gezien. de hoeveelheid suiker hangt van je eigen smaak af; het zou een goede mengeling van zuur en zoet moeten zijn. ook wordt er soms nog een eetlepel bessen- of bramenjam op het laatst toegevoegd, maar dat heb ik nog nooit geprobeerd. misschien toch eens doen. in ieder geval, zo maak je het:

stap 1
snijd het vlees in flinke blokken en doe ze in een grote glazen of roestvrijstalen kom (azijn reageert met aluminium, die niet in zo'n licht pannetje doen). doe de azijn, wat zout en peper, de laurierblaadjes, de kruidnageltjes, de jeneverbessen en de tijm bij het vlees en schep goed om. laat het afgedekte vlees minstens 8 uur of een hele nacht op een koele plaats rusten.

stap 2
laat het gemarineerde vlees in een zeef of vergiet uitlekken en vang het vocht op. meet 2 dl van het marinadevocht af. dep de blokken vlees op keukenpapier droog.

stap 3
verhit 25 gram van de boter in een grote braadpan en laat de grof gesnipperde uien al omscheppend glazig fruiten. schep ze uit de pan. verhit nogmaals 25 gram boter in de pan en bak het vlees in drie porties omscheppend op hoog vuur rondom bruin. doe bij elke nieuwe portie weer wat boter in de pan. schep al het vlees in de pan en doe er de gefruite ui, de suiker, de appelstroop, de grof verkruimelde ontbijtkoek en de marinade bij. schep goed om en laat op laag vuur met een deksel op de pan 2 tot 3 uur stoven, of zet in een oven op 150 graden en laat daar 3 uur stoven. proef of er nog zout en/of peper bij moet.

het vlees moet op het punt staan om helemaal uit elkaar te vallen, zo zacht moet het zijn. en waar eet je dit dan bij? bij goeie friet! dat doen we hier in zuiden tenminste en dat smaakt geweldig. een beetje goeie mayo erbij en snel gaan eten. je kan hier trouwens best grote hoeveelheden van maken want het laat zich perfect invriezen.

luistertip: ik wilde zeggen de nieuwe van max richter of ryan teague, maar die zijn echt te somber voor feelgood-eten. so this is goodbye van junior boys voldoet prima, en blood mountain van mastodon begint eindelijk ook bij me in te dalen.

terug... voor nu

zo zeg, dat is wel een tijd geleden, nietwaar? even geen zin en tijd meer gehad in bloggen. overigens wel in koken - en eten, uiteraard. teveel van dat laatste af en toe, de broeken zitten weer strak dus ik weet hoe laat het is. maar goed, dat ken ik al 31 jaar, dat probleem. hoort bij bas, denk ik dan maar.

ander nieuws? jazeker: ik word papa! zo volgend jaar eind maart moet het gaan gebeuren, dan kan ik mijn muziek- en eet/kookliefhebberijen aan mijn nageslacht gaan opdringen! binnenkort maar eens beginnen met sunn-geluidsgolven richting de buik van mijn lief te sturen. kan je niet vroeg genoeg mee beginnen ;-)

in de tussentijd heb ik trouwens best weer wat succesvolle maaltijden gemaakt, al zeg ik het zelf. bijvoorbeeld mijn couscous met groene kruiden en rozijnen, met daarbij heerlijke gehaktballetjes gekruid met ras-el-hanout (marokkaans kruidenmengsel) in een zoete tomatensaus. of een geweldige zalm-spinazie lasagne met bechamel. of een rijstpudding gekruid met vanille en nootmuskaat, drie uur gebakken in de oven.

mijn lief heeft echter nu niet meer zoveel zin vlees en uitgebreide warme maaltijden, dus hou ik het wat simpeler en minder pittig. dit weekend ga ik voor een gegrild kippetje met daarbij een rode biet-salade (eigen tuin) met een mierikswortel-zureroom dressing, en de andere dag voor een spaghetti met grote garnalen:

spaghetti met grote garnalen, knoflook en peterselie (2 personen)
250 gram spaghetti (liefst met eieren bereid)
250 gram grote garnalen
2 of 3 flinke tenen knoflook, in dunne plakjes
handje peterselie, gehakt
olijfolie
boter
peper en grof zeezout
sap en rasp van een halve citroen

dit is een heel snel en makkelijk recept. je kookt de spaghetti beetgaar. ondertussen fruit je de knoflook in de olijfolie (een half gedroogd en gesnipperd rood pepertje erbij maakt het nog lekkerder, maar dat wil de aanstaande moeder liever niet) en bak je de garnalen tot ze roze beginnen te kleuren (als je al gare garnalen hebt, dan hoeven die alleen maar even te worden opgebakken tot ze warm zijn). even wachten tot het vocht wat ingekookt is, dan een klont boter, citroenrasp en de peterselie erbij, en afmaken met zout en peper en een scheut citroensap. door elkaar husselen en snel gaan eten met wat goed stokbrood erbij. zo lekker kan snel en simpel zijn.

overigens, ik sta weer open voor vragen en suggesties over ingrediënten en recepten (remember mijn what's for dinner serietje?), dus laat het horen!

muziektip: the haunted - the dead eye. metal zoals metal behoort te klinken. één brok afgemeten, geconcentreerde energie met toch genoeg rustpunten.)

cooking on the telly

de afgelopen weken was er weer eens geweldig kookprogramma op cd bbc: great britisch menu. zeven topkoks die tegen elkaar gingen battelen om voor de 80e verjaardag van de koningin te koken, en het moest allemaal regionaal geïnspireerd zijn met regionale producten. niet dat ik zo koningsgezind ben, maar dat is toch op zijn minst een goede reden voor een mooi kookprogramma? waarom kunnen we zoiets in nederland niet? hier hebben we alleen maar oude fossielen (cas spijkers), verwijfde mietjes (rudolph van veen, die nieuwe van life & cooking), of überhippe, trendy, aalgladde mannetjes (raymond beuk, caspar bürgi); in engeland hebben ze blikken vol met goede koks die normaal en sympathiek over komen.

maar goed, dit is het menu geworden voor de queen - en dan wordt ook direct duidelijk dat de engelse keuken op een zeer hoog niveau staat tegenwoordig. overigens is het precies het menu geworden dat ik zelf ook zou hebben gekozen.

voorgerecht: smoked salmon with irish soda bread, woodland sorrel and cress

tussengerecht: pan-fried turbot with cockles and oxtail

hoofdgerecht: loin of roe venison with rosti, celeriac, cabbage, carrot and game gravy

nagerecht: custard tart with garibaldi biscuits

ze hadden bij de bbc laatst ook weer een geweldige wedstrijd: schrijf een recensie over een recentelijk bezocht restaurant, en maak dan kans om als gast-critcus mee te mogen doen als jurylid bij de nieuwe afleveringen van masterchef goes large - wederom zo'n geweldig kookprogramma zoals alleen de bbc ze lijkt te kunnen maken. helaas dat alleen engelsen eraan mee mogen doen, anders wist ik het wel.

makkelijke pasta maar dan beter

stel je wil indruk maken - maakt niet uit op wie -, het bezoek is vegetarisch, je wil niet te moeilijk doen, en het moet uiteindelijk toch uitzien alsof je er veel moeite voor hebt gedaan. dan doe je dit:

je snijdt een aubergine in blokjes, bakt die samen met een gesnipperd uitje, een teentje knoflook in plakjes, een verkruimeld gedroogd rood pepertje en enkele ansjovis filetjes in wat olijfolie aan, en je gooit er na een minuut of acht twee blikjes tomatenblokjes bij. kruiden met peper, nootmuskaat en zout (niet teveel, denk aan de ansjovis) en dan laat je het een half uur op het laagste pitje sudderen. kun je ondertussen even wat anders gaan doen.

na een half uurtje kook je 500 gram pasta - van het grotere soort, zoals pipe regata - al dente. je maakt snel een bechamelsaus (van een pakje van grand d'italia, heel goed te eten!). dan vet je een hoge ovenschaal in, je doet een laag pasta op de bodem, legt daar wat plakjes mozarella op, dan een laagje bechamel, dan weer pasta, weer mozarella en uiteindelijk weer bechamel (overigens geen heel pakje saus gebruiken, 2/3 is meer dan genoeg). parmezaan erover raspen, een half uur in de oven tot de bovenkant lichtbruin gegratineerd is, uit de oven halen en dan een kleine tien minuten laten staan - het is namelijk loeiheet. serveren met een frisse salade en/of stokbrood met zelfgemaakte tapenade (zie de recepten hiernaast). succes verzekerd!

aberdeen angus beef

enkele weken geleden waren we een paar dagen op vakantie, en toen heb ik hier goede biefstuk van aberdeen angus beef gekocht - da's een koeienras dat bekend staat om zijn volle smaak en malse structuur. en gisteren heb ik het eindelijk klaargemaakt: een koekenpan goed heet laat worden, royaal zwarte peper over het vlees, een mengeling van boter en olijfolie in de pan, en dan twee minuutjes aan elke kant bakken. ondertussen het vlees niet gaan bewegen in de pan, gewoon laten bakken - wordt het korstje beter. hierna het vlees een minuut of tien op een voorverwarmd bord onder aluminiumfolie laten rusten. ondertussen had ik verse pasta gekookt en die na afgieten aangemaakt met wat zelfgemaakte klontjes citroen-peterselie-boter, en had ik verse spinazie (uit eigen tuin!) met wat knoflook in een scheut olijfolie en een klontje boter een minuutje opgebakken. daarna het overtollige vocht afgieten (het slinkt als een gek natuurlijk) en wat peper, zout en verse nootmuskaat erover: klaar. resultaat? een absoluut geweldige maaltijd met biefstuk met een waanzinnige smaak (op het bord wat grof zeezout erover gedaan), bijna krokant van buiten en zacht als boter van binnen; een fris smakende pasta; en spinazie met zoveel smaak dat je nooit meer supermarktspinazie wilt eten.

er gaat hier echter ook nog wel eens wat fout: vorige week tot twee keer toe een pasta mislukt. één keer door een bijzonder slechte kwaliteit tonijn-uit-blik (heel sterk en vissig, en de structuur was draderig en taai. bah!), de andere keer door mijn eigen poging om rucolapesto van rucola uit eigen tuin te maken. helaas is de rucola dit jaar een stuk minder lekker dan vorig jaar: vorig jaar erg sterk en noot-achtig, dit jaar vooral naar plant smakend (ik weet even geen betere benaming). de pesto smaakte dus ook als een groene plant-achtig goedje.

maar goed, dat was allemaal snel vergeten toen ik met bovenstaande maaltijd aankwam.

luistertip: scott walker - the drift. nee, bepaald geen dinermuziek, maar een meer fascinerende, interessantere, pretentieuzere, maar bovenal betere plaat zul je dit jaar niet vinden. werkt gegarandeerd ook als bezoekwegjaagmiddel, maar dat geldt voor de meeste muziek die op dit blog in het verleden en heden is aangeprezen, dus dat is alleen maar een aanrader.

kip - creme fraiche - mosterd

en eigenlijk zegt de titel alles al: je bakt enkele in stukken / reepjes (hoe groot of klein je zelf wil) gesneden kipfilets in een mengsel van boter en olie aan totdat de kip lichtbruin begint te kleuren, je doet er wat zout en zwarte peper bij, je schudt / schept de inhoud van een 250 ml bekertje creme fraiche erbij. even enkele minuutjes laten doorsudderen op een laag pitje, enkele theelepels mosterd erbij (ik gebruik zelf het liefst zachte, gladde, milde mosterd, maar je kunt ook grove en / of scherpe mosterd gebruiken), je raspt er wat verse nootmuskaat overheen, goed mengen en dan is het al klaar. heerlijk bij nieuwe aardappeltjes, gekookt of gebakken, en een frisse salade met knapperige blaadjes. het hoeft ook niet altijd moeilijk, apart of exclusief te zijn, toch?

tarte tatin

franse klassieker! veel gezien en over gelezen, maar nooit zelf gemaakt. gisteren dan toch gedaan en ik heb er bepaald geen spijt van. het bewijs dat niet alleen mijn betere helft voor heerlijke zoetigheid kan zorgen.

5 a 6 appels, geschild, klokhuis verwijderd en door midden gesneden
80 gram zachte boter (kamertemperatuur)
125 gram suiker
350 gram bladerdeeg

smeer de boter gelijkmatig op de bodem van een koekenpan. verdeel de suiker ook weer gelijkmatig over de boter. daarna plaats je de gehalveerde appels met de ronde kant naar beneden op de boter en suiker. vervolgens zet je de pan 20 tot 25 minuten op een matig vuur, af en toe de pan lichtjes heen en weer schuddend. in het begin lijk het mengsel van boter, suiker en appelsap nog erg vloeibaar, maar na een minuut of 20 begint het goed te karamelliseren. als de karamel een goudbruine kleur heeft bereikt, leg je de van tevoren uitgerold schuif bladerdeeg (met wat extra bloem is dat makkelijk, en daarna een cirkel uitsnijden met behulp van een bord of schaal die net wat groter is dan de pan) over de appels; de randen van het deeg goed over de appels heen duwend zodat er een korst kan ontstaan. vervolgens zo'n 25 minuten in een oven op 190 graden, en klaar (let wel op: als je een kunststof handgreep aan je pan hebt zitten moet je die even omwikkelen met alu-folie, anders verbrandt het ding). uit de oven halen en tien minuten laten afkoelen, een bord op het deeg leggen, goed vasthouden en dan snel omdraaien. als er nog wat appels in de pan blijven zitten: niet erg, gewoon weer in het deeg leggen. in mooie punten snijden en serveren met een dot creme fraiche, een bolletje goed vanille ijs, of nog beter: een flinke lepel echte clotted cream (te krijgen bij de betere engelse delicatessenwinkels).

puttanesca ++

gisteren gaan uiteten in eigen dorp. mijn lief en ik waren er nog nooit geweest. luxe, doch knusse entourage. een rode port als aperitief. klinkt goed, niet? een nogal gekunsteld geformuleerde menukaart liet de eerste twijfels rijzen. en de amuse had eigenlijk ook al genoeg moeten zeggen; normaal gesproken niet meer dan een klein apart smakend hapje, nu echter drie kommetjes per persoon met een lamsstoofpotje, een toscaanse pasta, en een aspergesoepje met truffeljus. best lekker hoor, maar bepaald geen amuse meer. vrouwlief had geen voorgerecht, ik ging voor een variatie op de vitello tonnato (kalfsvlees met tonijn-kappertjes-mayonaise). niet verkeerd, maar heb het hier al eens een stuk beter gehad. hoofdgerecht was voor hanneke een in gevogeltebouillon en madeira gepocheerde runderlende met bearnaisesaus, en voor mij eendeborstfilet met een honing-speculaassaus. en hoewel allebei de vleessoorten goed klaargemaakt waren (hoewel de runderlende best wat meer rose had mogen blijven) werden beide gerechten compleet de das omgedaan door ongelooflijke plenzen saus, allebei qua smaak even subtiel als een voorhamer. tjonge zeg, de saus bij mijn eend was zo zoet (ook nog wat geconfijte kersen erbij) dat ik dacht met een dessert van doen te hebben. ik heb de hele avond een kleffe smaak gehad, en een dessert had ik echt geen behoefte aan. ook het bakje salade (volgens mij dressing uit een flesje) en de aardappeltjes waren bepaald niets bijzonders. toch jammer, want de sfeer en locatie waren top. de keuken + bijbehorende kok konden hun eigen pretenties bij lange na niet waarmaken.

zo, nu heb ik lang genoeg de snob uitgehangen, en zal ik mijn variatie op de klassieke pasta puttanesca die ik zaterdag heb gemaakt uit de doeken doen. die puttanesca maak je als volgt: je laat enkele ansjovisfiletjes met wat in plakjes gesneden knoflook in olijfolie zachtjes aanfruiten totdat de ansjovisjes uit elkaar beginnen te vallen. dan doen je een blikje tomatenblokjes, een eetlepel kappertjes, twee eetlepens zwarte olijven en een rood pepertje (fijngesneden, zonder pitjes) erbij en laat het je het een kwartiertje pruttelen. beetje peterselie erbij, mengen met de pasta en klaar. heerlijk zomers en mediterraan smakend.

mijn variatie is het weglaten van de olijven, en bij het aanfruiten van de ansjovisjes en de knoflook mag je na een minuutje ook nog een in dunne ringen gesneden venkelknol erbij doen. na enkele minuutjes dan de rest erbij doen, en dan zeker 30 minuten laten doorsudderen - de venkel moet heerlijk zacht zijn en de sterke anijs-achtige smaak moet lekker mild zijn geworden. tomaat en venkel gaan echt heel goed samen, en de ansjovisjes maken de saus lekker vol en helemaal af. echt proberen dit - heel makkelijk!

muziektip: boysetsfire - the misery index: notes from the plague years. ergens tussen at the drive-in en a perfect circle, met heerlijke gitaarlijntjes en prachtige kamerbrede refreinen.

ideetje voor een luxere gelegenheid

de titel klinkt bijna alsof je bij een chinees gaat eten (daar combineren ze nogal eens varkensvlees of eend met pruimensaus), maar dit is echt een klassiek frans gerecht voor luxere, specialere gelegenheden. daarbij vind ik dat varkensvlees ongewaardeerd wordt, het heeft een heerlijke, beetje zoetige smaak die in de meeste keukens goed past.

varkensvlees met pruimen (vier personen)
16 gedroogde pruimen
4 eetlepels cognac
2 eetlepels water
600 gram varkensfilet, -haas of -lapjes
boter en zonnebloemolie
125 ml slagroom
scheutje citroensap
zout en peper

doe de pruimen met 2 eetlepels cognac en het water in een pannetje en laat het tien minuten op zacht vuur pruttelen. afgieten en wegzetten. het varkensvlees in stukjes van 2 bij 2 cm snijden, op smaak brengen met zout en peper, en op matig vuur in de boter en olie aanbraden. van het vuur halen, de overgebleven cognac in een steelpannetje of pollepel verwarmen en aansteken, en giet het dan over het vlees heem om te flamberen. als het vuur gedoofd is de room erbij gieten, aan de kook brengen en een paar minuten laten inkoken totdat de saus wat dikker begint te worden. de pruimen erbij doen, en dan afmaken met zout en peper en een scheutje citroensap. heerlijk met een gladde, boterige aardappelpuree en salade met bittere blaadjes en een mosterdressing.

muziektip: mogwai - mr. beast. veel beter dan op het eerste gehoor lijkt, en compact en pakkend genoeg om bezoek mee in te palmen.

rode tapenade

inkoppertje natuurlijk, om de tapas van de vorige post een beetje uit te melken. ik had groene olijventapenade gekocht, maar mijn lief had meer zin in rode. gelukkig hadden we alle spullen toch in huis daarvoor:

80 gram zongedroogde tomaten (op olie)
1 teen knoflook
1 flinke dessertlepel kappertjes
2 a 3 ansjovisjes
1 flinke theelepel pesto
sap van een halve citroen
flinke scheut olijfolie (net genoeg om het smeuïg te maken)

alles in een blender of hakmolentje en that's it! heerlijk op landbrood, toastjes, bruschetta, etc. geloof me: niet te vergelijken met spul uit de buurtsuper.

tapas

zeg hee, wordt er nog gekookt? ja zeg, dacht het wel, maar heb het een beetje druk; eigenlijk veel te druk om een blog bij te houden, merk ik. komt nog eens bij dat vrouwlief en ik vandaag tapasfeestje hier thuis houden, en onze gasten zijn gewend aan een zeker culinaire standaard bij feestjes en etentjes in huize ickenroth. vandaag op het menu:

- zelfgebakken olijvenbrood
- 2 soorten tapenade
- zoute boter
- calamaris
- knoflookgarnalen
- mojosaus en aïoli
- chorizo+knoflookbrood
- kip met citroen
- gehaktballetjes met rode peper en sinaasappelrasp
- pepers en paprika's met roomkaasvulling
- tortilla met aardappelen, zure room en paprika
- mini-croissants gevuld met feta, gedroogde tomaat en katenspek
- gemarineerde aubergines
- spiesjes met tomaat, mozarella en basilicum

en als afsluiter dan ook nog eens pure én witte chocoladefondue met aardbeien, druiven, banaan, marshmellows en stukjes cake om in de chocola te dopen. succes nu al verzekerd, dacht ik zo. en nu moet ik weer aan werk, verdere voorbereidingen treffen.

muziektip: de nieuwe motorpsycho natuurlijk! terugkeer naar oude glorietijden! en natuurlijk net als altijd te lang en niet consistent, maar o zo heerlijk!

snelle pasta

stel je hebt geen in om lang in de keuken te staan. dan kijk je in de koelkast, je ziet wat kipfilet staan. dan kook je wat penne, bakt reepjes kipfilet in mengsel van boter en olie (altijd boter bij kipfilet gebruiken, anders blijft het wat flauw). dan snijdt je 2 a 3 teentjes knoflook in dunne plakjes en doet die erbij. je raspt de schil van een citroen en doet het raspsel samen met het sap van die citroen bij de kip. flink wat zout en peper erbij. de gare penne er doorheen scheppen en afmaken met een flinke klont boter en handje gesneden peterselie. verse oregano / marjolein mag ook. misschien niet origineel ofzo, maar het is potdomme erg lekker, gezond en ook nog eens heel snel klaar. mooi toch?

muziektip: machinefabriek - manchester. mooi en licht, met een serieuze ondertoon van rood fruit.

far breton

eigenlijk is mijn lief de zoete kracht in huis, maar soms kan ik het toch ook niet weerstaan. zoals vorige zomer op vakantie in bretagne: far breton. voor het eerst geproefd in guerande (van het zeezout), daarna ondersteboven en even later gelukkig een authentiek bretons receptenboekje gevonden. blijkt het vervolgens gigantisch simpel te zijn:

250 gram gedroogde pruimen
125 gram bloem
125 gram suiker
2 zakjes vanillesuiker
4 eieren
3 dessertlepels rum (optioneel)
1 theelepel bakpoeder
3/4 liter volle melk
snufje zout
boter om de vorm in te vetten

zet de oven op 240°C. doe de bloem samen met de suiker, vanillesuiker zout en bakpoeder in een flinke kom en mix het door elkaar. maak een kuiltje in het midden, breek er de 4 eieren in en mix het geleidelijk aan door elkaar met een houten lepel. ondertussen moet je pruimen in de melk (en de rum) verhitten (niet koken), om daarna dit geheel rustig aan bij het eiermengsel te gieten (de pruimen pas op het laatst erbij doen). goed mengen, flink roeren. dan kun je het al in een ingevette vorm gieten - liever geen springvorm want het mengsel is erg vloeibaar en zal er doorheen sijpelen. 10 minuten bakken op 240°C, daarna de oven terugzetten naar 200°C en nog 30 minuten bakken. even laten afkoelen in de vorm, dan is hij in principe klaar, maar ik moet toegeven dat hij lekkerder is als hij goed is afgekoeld, ergens tussen koelkast- en kamertemperatuur in.

opnieuw dan maar

zo, weer flink geknipt en geplakt, en de linklijst zou weer moeten werken nu. kutwerkje.

en die verdwenen post ging dus over het lievelingsgerecht van mijn lief, namelijk tagliatelle met basilicumolie, gebakken en zalm en geroosterde groene asperges. dat maak je door de zalm knapperig te bakken op hoog vuur in een olijfolie-boter mengsel, en als je de vis aan beide kanten hebt geschroeid draai je het vuur direct naar het laagste pitje.

de groene asperges blancheer je een dikke minuut in kokend water, daarna grillen op een gloeiendhete grillpan (de walm moet er af komen), twee a drie minuutjes grillen en dan afblussen met goede balsamicoazijn (nu niet erboven hangen, de azijndamp beneemt je de adem). nog water grof zeezout en zwarte peper erop en dan zijn die ook klaar.

de pasta kook je al dente, en daar doe je dan de basilicumolie door, die je van tevoren hebt gemaakt door enkele flinke scheuten olijfolie te blenden met een flinke bos basilicum en grof zeezout. een beetje balcamicoazijn of citroensap erdoor maakt de olie nog lekkerder.

de pasta dan op het bord leggen, de zalm daar bovenop, en de asperges leg je maar hoe je wil - heerlijk is het altijd.

muziektip: robert fripp - love cannot bear. de muziek is haast even gelukzalig als de smaak van het eten.

verdomme zeg, er heeft hier anderhalve dag een nieuwe post gestaan, ik had al mijn recepten gelinkt in de rechterkolom, en nu is het allemaal weg. fuck fuck fuck! iemand een idee of blogger kuren heeft? of ben ik gehackt ofzo? zou er bijna paranoia van worden.

version 2.0

niet dat ik de lay-out ga veranderen ofzo - daarvoor is mijn html kennis veel te minimaal en ik ben veel te lui om dat te leren - maar het moet maar eens gedaan zijn met mijn muziekschrijverij - althans op deze plek. sinds ik in de tweede helft van 2000 bij kindamuzik ben begonnen heb ik meer dan 500 artikelen voor km geschreven, heb ik het een en ander voor de subjectivisten gedaan, en ben ik dit weblog begonnen. het afgelopen jaar lag het tempo al minstens tien keer lager dan daarvoor, nu merk ik dat het me allemaal steeds minder en minder boeit. mijn vocabulaire om muziek te beschrijven is bijkans uitgeput, geen enkele zin doet meer fris aan, en om eerlijk te zijn: ik ben het evangeliseren moe.

nee, bij km blijf ik nog wel schrijven, hoewel in zeer beperkte oplage. maar kosmik heeft vooralsnog zijn laatste muzikale bijdrage enkele weken geleden gehad. misschien dat ik nog wel eens over zaken als politiek (rita verdonk, val even snel kapot, aub. en als die d66 kuttekoppen niet snel consequent een lijn trekken - welke dan ook, maakt me niets uit - moeten ze verplicht zelf naar afghanistan en hoeven ze nooit meer terug te komen. fucking draaikonterij.) of boeken en films (extreem luid en ongelooflijk dichtbij: prachtig boek, origineel ook. hoewel ik moet toegeven meer een verhalen-man dan een thema-man te zijn. maar toch.) ga hebben, wordt kosmik vanaf nu vooral een kook-, recepten- en eetlog. met als doel een of twee keer per week een nieuw recept of een leuke en lekkere nieuwe kookervaring te plaatsen. misschien dan wel met toevoeging van de soundtrack van dat moment.

oh ja, laatste muzikale evangelisatie: miles davis - the cellar door sessions. 6 cd's met live-opnames uit 1970. u weet wat u moet doen.

pauzemuziek

tijd voor een tussenstop. luistert u verder vooral door naar illustere namen als nadja, nortt, leviathan - dan doe ik dat ook. tot over een tijdje.

hier benne we weer

zo, lekkere vakantie gehad, maar nu is het weer aanpoten. vanuit mijn opleiding net begonnen op een nieuwe werkplek (een riagg ergens in het zuiden des lands), en ik werk nu voor het eerst in mijn leven in een 9-5 baan. toch wennen. verder dus veeel nieuwe gezichten, veeel nieuwe namen, nog meer nieuwe indrukken, en vooral een functie die ik nog nooit van mijn leven heb vervuld. mijn aanpassingsvermogen draait overuren momenteel.

nog nieuws op het muziekgebied? mwoach, valt eigenlijk wel mee. ook stevig in de blackmetal momenteel - zoals zovele andere bloggervrindjes - maar er zit potdomme ook een hoop eenzijdige bagger tussen. gelukkig dat lurker, nortt en sommige xasthur dingen veel goed maken. subliem spul!

had ik net vol trots het vinyl van dropsonde van biosphere in mijn bezit, stuurt de g-man me de cd versie. ik dacht effe 'shit! heb ik net al!' maar niet getreurd: de cd is dubbel zo lang, kent zes andere nummers en mist alleen de afsluiter van het vinyl. en heeft bovendien een andere, net zo prachtige hoes. twee totaal verschillende platen dus, waarbij de cd gelukkig ook pure biosphere-ambient kent - en dus niet alleen door jazz beïnvloede geluidslandschappen van de lp. bas zegt: beide kopen!

mooi is ook blues van gustafsson en stackenäs, vrije improv-strelingen tussen sax en gitaar; heeft verder niets met blues te maken, gelukkig. ken vandermark schrijft de linernotes dus dan weet je genoeg.

wellicht van de week nog even tijd voor nieuwe what's for dinners, even afwachten hoe de nieuwe baan op me gaat inwerken.

01. supersilent - 7

hieronder volgt een letterlijke weergave van mijn kindamuzik recensie. niet dat ik in een luie bui ben, maar ik heb het gevoel er niets meer aan toe te kunnen voegen; en daarbij, de recensie zelf viel me ook nogal zwaar - moeilijke kost, zeer indrukwekkend, loss for words, enfin: u kent het wel.

het gebeurt me niet vaak, maar gemiddeld eens per jaar kan ik geen goede woorden vinden om een plaat te beschrijven. dit jaar heb ik daar lang op moeten wachten. heel veel goede tot geweldige albums, maar geen absolute topper, zoals deathprod vorig jaar, of the mars volta het jaar daarvoor. muziek die je helemaal sprakeloos laat, waarvoor futiele woorden hopeloos tekort schieten. en uiteindelijk is hij dan ook in 2005 gekomen. supersilents 7.

eigenlijk is het niets eens een album: 7 is een dvd. een live dvd om precies te zijn, maar omdat alle albums van supersilent geïmproviseerde live-opnames zijn, is dat geen unicum. toch laat 7 zich heel makkelijk als een ‘gewoon’ album van supersilent beschouwen: de dvd kent geen menu of extra’s, hij begint gewoon als je hem in de speler duwt. het enige verschil is dus de toevoeging van beeld, en die sobere en stemmige zwart-wit opnames van kim hiorthoy (ook verantwoordelijk voor het artwork van vele noorse artiesten) vullen de muziek werkelijk perfect aan. niet alleen hoor je de muziek vorm krijgen, je ziet het nu ook nog voor je neus gebeuren. het noorse kwartet repeteert schijnbaar nooit, maar de magie van het samenspel is ongekend. de manier hoe ze naar elkaar luisteren en elkaar proberen aan te vullen, is eindeloos fascinerend, waarbij het nooit een brei van geluid wordt; ego’s kennen de mannen niet en ze doen liever een stapje terug tijdens een groepsimprovisatie dan dat ze een muur van lawaai creëren. het is die gelijkwaardigheid die van supersilent zo’n unieke band maakt, niemand springt eruit, niemand is minder belangrijk. als het niet zo’n vieze term was zou ik het bijna holistische muziek willen noemen.


7 laat supersilent zien en horen in al zijn facetten, melancholieke en ontroerende trompet- en stempartijen, noise-keyboards, ambient, op hol geslagen drums die veel meer doen dan ritmes aanhouden, het ter plekke creëren van climaxen, vrije jazz, oerschreeuwen. de magie van het moment wordt keer op keer gevonden, waardoor alles een aanhoudende bevrijding en bevrediging lijkt. hoor hoe in ‘7.3’ rustig en bijna jazzy wordt begonnen, het daarna uitmondt in een heftig improvisatie-duel tussen drums en toetsen, om dan na een minuut of twintig zonder enige vooraankondiging een groovy ritme te vinden, niet lang daarna gevolgd door een instant-climax die elke postrockband naar de babykamer stuurt. en dan die ontroerende toegift ‘7.6’, de meest emotionele muziek in jaren.

supersilent maakt hier op 7 een soort totaalmuziek, een overzichtsplaatje van hoe muziek eruit zou moeten zien. 7 laat dat proces niet alleen horen, maar ook nog zien, en vangt daarmee de waarachtige essentie waar het bij supersilent en zijn muziek om draait. als toeschouwer voel je je eeuwig dankbaar dat je dit mag aanschouwen. zoals ik al zei: woorden schieten pijnlijk tekort. u weet wat u moet doen.

02. the white birch - come up for air

fase 1
hmm. valt me wat tegen. ik bedoel, niet slecht ofzo, maar die vorige was beter. die pakte me gelijk. star is just a sun heet die. prachtige plaat, erg ingetogen, wollig geluid. droevig, melancholiek. intiem ook. die plaat doet me nog steeds goed, ook bijna twee jaar na dato. maar come up for air, tjonge zeg, beetje gewoontjes, beetje oppervlakkig. niet des white birches. helder geluid ook, zo keurig in het gareel. jammer. hmm. valt me wat tegen.

fase 2
toch blijven luisteren, je weet het nooit met die koele noren. klinkt eigenlijk steeds beter. die heldere productie, eigenlijk past die wel; de liedjes zijn wat directer, wat minder dicht. veel ruimte tussen de noten ook. bevalt me erg goed. opvallend: onderkoeld in de overtreffende trap. wat niet wordt gespeeld en gezongen is minstens zo belangrijk als de dingen die je wel hoort. nog geen star is just a sun niveau niveau, maar het komt wel dicht in de buurt. bevredigend.

fase 3
als het niet zo ongepast zou zijn bij de ingetogen (en oneerbiedig vergeleken) mark hollis-meets-sigur rós liedjes, zou ik het uitschreeuwen: fantastisch! prachtig! the white birch is geniaal! nu ja, al spreek ik het niet hardop uit, ik denk dat dus wel, en heel hard ook. de laatste keer dat ik een album hoorde waar zo de onnodige vetrandjes van af waren gesneden, waar echt elke noot essentieel was, was bij die gelijknamige plaat van mark hollis. kijk naar bovenstaande uitspraak in de kosmik titelbalk, en weet dan dat die ook in zijn geheel van toepassing is op come up for air. eenmaal volledig begrepen blaast het album me op zachtmoedige, ernstig melancholieke wijze van mijn stoel. de emoties, zo zorgvuldig verpakt in een ijzige noorse koelkast, slaan onverwacht in als enorme mokers, zeker als susanna (van the magical orchestra) samen met zanger ole zachtjes fluistert dat ook de zomer droevig kan zijn. verwoestend.

[lees hier de recensie op kindamuzik]

03. jaga jazzist - what we must

ik zou willen dat er een mooi verhaal aan what we must gekoppeld was. ik zou willen dat ik zo mooi de diepte in kon gaan als bonanzacollegae moniiq, joris en gerard. ik zou willen dat ik prachtige nieuwe invalshoeken voor het - voor mij althans - zo bekende jaga jazzist succesverhaal kon verzinnen.

ik kan zoveel willen, maar nu lukt het even niet. daarbij, ik ben steeds minder van de uitgesponnen lyriek. mijn geschrijf wordt korter, bondiger en tot-de-punt. mezelf verliezen in poëtische bewoordingen - als het al ooit die richting opging - heeft nog nooit zover van me afgestaan.

maar ik kan wel degelijk iets zeggen over jaga jazzist, op het moment misschien wel mijn favoriete noormensen. dat ze in 'swedenborgske rom' en vooral 'oslo skyline' de epische finales van hun en mijn helden motorpsycho zo fantastisch emuleren dat ze diezelfde helden terug naar de tekentafel sturen. dat ze op what we must zo fantastisch hecht en als een eenheid klinken; eenieder die ooit in een band heeft gespeeld weet hoe moeilijk dat is als je met meer dan drie mensen samenspeelt, jaga doet het met tien (10!). dat de meer (post)rock-georiënteerde richting net zo natuurlijk klinkt als hun vroegere jazz-elektronica mix. dat ze volgens mij ooit het perfecte popliedje gaan schrijven, maar dan in een postrockend jazzjasje. dat ze 'all i know is tonight' hebben gemaakt, na '*' van m83 de beste plaat van 2005.

bovenal word ik van what we must gelukkig. dat was in februari bij eerste beluistering zo, dat was in juli en augustus op vakantie in bretagne zo (perfecte automuziek!), dat is nu nog steeds zo. ook nu nog lukt het jaga jazzist om me te laten lachen, te laten meeblèren (en dat op instrumentale muziek), tevreden te maken met welke situatie waar dan ook. alleen daarom al zou iedereen what we must moeten hebben. meer loftrompetten zijn toch niet nodig?

04. sunn o))) - black one

"it took the night to believe"

ik heb een muziekinstallatie waar je U tegen zegt. lang voor gespaard, ben ik trots op, etc. een duur betaald ding dus, maar mijn muziekbeleving wordt nu eenmaal nogal beïnvloed door de kwaliteit van het geluid. kan ik verder ook niets aan doen, vind ik gewoon belangrijk. ben zelfs met een stapel speciaal geselecteerde cd's uitgebreid gaan luisteren om te horen welke versterker, cd-speler en set speakers mij het beste beviel. ja, er zijn genoeg mensen die me al voor gek hebben verklaard hiervoor, dat hoef jij niet meer te doen. hoe dan ook, tot een maand of twee geleden bepaald geen klachten gehad over het geluid. erg tevreden zelfs. wel door omstandigheden de laatste maanden vrij weinig echte 'luistersessies' gehouden (zo noemen ze dat dan).

toen kwam opeth met zijn ghost reveries. op een of andere manier had zich een bepaalde overtuiging in mijn hoofd genesteld, namelijk eentje die zei dat ghost reveries een subliem geluid had, een perfecte productie die zich kon meten met lateralus van tool. veel ruimte, veel lucht, massief en zwaar wanneer nodig, altijd helder. opeth heeft precies zo'n productie nodig. en mijn hoofd zei dat dat inderdaad het geval was. waarom klonk het ding dan hoe langer hoe slechter?

tijd ging voorbij. opeth werd vaak, heel vaak opgezet in huize ickenroth. geweldige songs - vind ik nog steeds. maar dat geluid? ik snapte het niet. ghost reveries hoorde perfect te klinken op mijn heerlijke installatie. maar deed dat niet. ik begon te twijfelen. aan mijn oren, aan mijn perceptievermogen, aan mijn installatie. ging op bezoek op het forum van hear.nl, een site voor audiofielen. niet dat ik me daar totaal op mijn gemak voelde, maar ik moest het kwijt aan begrijpende zielen. ik zei dat de hoge tonen werden weggedrukt, dat alle ruimte verdwenen was; vooral dat laatste een kenmerk dat ik graag in ere houd. dat de lage tonen vrijwel niet aanwezig waren. kortom: dat de muziek niet klonk zoals die hoorde te klinken. of zoals mijn hoofd zei dat hij moest klinken.

"ga eens op zoek naar een nieuwe interlink tussen cd-speler en versterker" was een advies. "wellicht nieuwe speakerkabels?" zei een ander. toen ik opmerkte dat ik ook over andere speakers aan het denken was kreeg ik bijna de wind van voren. mijn cd-speler-versterker combinatie was heel goed (voor een lichte audiofiel als ik), mijn speakers waren van topklasse. zeiden de kenners. fuck. weer terug bij af. mijn interlink had al 80 euro gekost, ik ga geen honderden euro's voor een fokking kabeltje betalen. dat is de grens die ik mezelf al een tijd geleden had gesteld. maar wat nu?

opeth, toch de gedoodverfde nummer 1 van mijn jaarlijst, devalueerde, zakte weg, en kwam nauwelijks meer tevoorschijn uit de door de eigen productie aangelegde modderpoel. en ondertussen zat ik met een dure installatie waar ik ontevreden over was.

het was avond. ik was alleen, mijn lief was de deur uit voor een vergadering. black one was deze dag binnengekomen, de mp3's klonken al erg veelbelovend. 'báthory erzsébet' werd opgezet. de lichten gedimd. alleen ik, sunn o))) en mijn installatie. de zacht aangeslagen gong klonk door de woonkamer alsof hij daadwerkelijk bij mij thuis werd bespeeld. de diepe klanken uit een digitale bron werden nog dieper. de ruimte om de noten was fenomenaal. sunn o))) ademde - zwarte, vieze, dodelijke lucht natuurlijk - en klonk ruimtelijk, zo ruimtelijk. toen kwam voor het eerst de in het intro onregelmatig opdoemende dieper-dan-diepe subbas. en ik schrok. ik schrok verschrikkelijk. tonen die in de mp3 versie nooit te horen waren geweest - tonen waarvan ik nu kan zeggen dat ze ook in de cd-versie op een mindere installatie nooit te horen zullen zijn - kwamen plots ijzig, hard en zwarter dan zwart over me heen rollen. met als directe gevolg angst, onnoemelijke angst. daarna verwondering. dit was toch niet mogelijk? ik zat toch te denken aan nieuwe speakers? meer tijd kreeg ik niet, ik moest en zou mee in de maalstroom der verwoestende doomklanken. gitaren zwollen aan en bleven dat doen, meer dan vol uur lang, grootser dan ik ooit voor mogelijk had gehouden. angst en verwondering maakten plaats voor opluchting en bovenal intense tevredenheid.

[mocht u nu nog niet weten hoe black one klinkt, klik dan hier.]

05. arvo pärt - lamentate

en hier stuit ik heel hard op mijn beperkingen. mijn schrijverijen gaan vrijwel altijd over muziek die op een of andere manier geworteld is in pop, rock, metal of indie-tradities. mijn vocabulaire laat zich af en toe nog eens uitstrekken richting jazz maar dan heb ik toch het idee dat ik schromelijk tekort schiet. vermenigvuldig dat maal tien en dan heb je mijn gevoel te pakken als ik het over klassiek ga hebben. ja, soms lukt het wel, zoals hier bij mijn recensie van een vijf uur durend stuk van morton feldman. maar dat stuk klinkt dan ook hedendaags, minimaal, vol dissonanten en atonaliteit, en dan lijkt het meer binding te hebben met de moderne improv, die ik in mijn hoofd dan weer koppel aan rock-idioom. u ziet, gedachtengangen kunnen rare kronkels aannemen.

maar ondertussen staat er nog helemaal niets over lamentate van arvo pärt, en dat is toch mijn bedoeling. maar wat kan ik erover zeggen? dat pärt nog steeds een meester is in ingehouden dramatiek? dat de minimalistische pianoklanken prachtig gevoelig worden gespeeld? dat pärt dit keer het grote gebaar niet schuwt en middels een groot orkest op spaarzame plekken het volume flink opendraait - inclusief keihard koper en donderende pauken? dat zijn sterkste punten toch de verstilde, eenzame sfeertekeningen en de vocale stukken zijn, zoals openingslied 'da pacem domine'?

hoe het ook verder zij, pärt en ik gaan gewoon heel goed samen. of hij nu klein en verstild blijft, of dat hij groots uitpakt met prachtige dramatiek en bijna furieuze dynamiek; eigenlijk maakt het me niets uit. het is pärts klankkleur vol melancholie (maar bas, kun je nu echt geen ander passend woord vinden? je gebruikt het deze jaarlijstenserie vrijwel overal! nee, sorry, lukt me niet) die me steeds weer aangrijpt, het is zijn sacrale sfeer die zo mooi is dat ik bijna overtuigd katholiek zou worden - ware ik geen atheïst. wat kan mij het schelen dat pärt volgens de kenners de tijd eeuwen heeft teruggedraaid en tegenwoordig alleen nog maar reactionaire muziek maakt? lamentate betovert en voert mee - net als veel andere arvo pärt muziek - en wie ben ik om tegen die betovering in te gaan? en als ik het al zou willen, het lukt me toch niet. pärt en bas gaan gewoon heel goed samen.

06. m83 - before the dawn heals us

een gevoel van: dáár wil ik zijn! een verlangen oproepend dat perfect aansluit bij mijn sci-fi fascinatie. een muzikaal beeld van utopia, een droomwereld van een niet al te ver verwijderde toekomst.

ja, dat is was before the dawn heals us van m83 bij me oproept. energiek cruisen in een zweefauto richting de ondergaande zon, ergens in 2087. een gelukzaligheid die ik normaal gesproken totaal niet zoek in mijn muziek, die ik zelfs uit de weg ga. nee, dat is niet helemaal waar; ik vermijd vrolijke muziek, maar m83 is niet vrolijk. nee, de sfeer is gelukkigmakend, tevreden, van totale overgave aan een gevoel van "zo moet het zijn".

zo surfend heb ik eens enkele m83 recensies doorgenomen, en vrijwel altijd wordt er melding gemaakt van invloeden van sigur rós en múm. waar dan? vraag ik me af. ik ken de plaat nu bijna een jaar maar ik heb gans het jaar nog geen enkele múm of sigur rós referentie gehoord. nee, eigenlijk is het heel simpel: m83 maakt hemelse shoegaze voortgedreven door motorik ritmes en ingekleurd door aalgladde symfo-arrangementen. vaak compleet over the top, totaal overdreven en zo zoet dat de vullingen uit mijn tanden springen, maar ook bijna absurd verslavend en waanzinnig lekker. laag over laag over laag over laag worden er muren van geluid gebouwd door dikke synths en overstuurde gitaren, bovenop zingen kosmische koortjes over de goddelijke schoonheid van een heldere sterrenhemel, om even later - voortgedreven door uptempo neu!-drums - ook daadwerkelijk daar te arriveren.

en een hoogtepunten dat before the dawn heals us kent, niet te geloven. 'moon child' (niet voor niets regelmatig gebruikt door top gear als ze weer eens met een droomauto over een verlaten strand op ijsland mogen crossen), 'don't save us from the flames', 'teen angst', 'a guitar and a heart', 'car chase terror' (na de monoloog: hemels!), 'lower your eyelids to die with the sun' en bovenal '*', de allerallerallerbeste drie minuten muziek van 2005. hier wordt de sterrenhemel bereikt, is utopia binnen handbereik, houdt het lineaire bestaan op en gaan we met zijn allen op in pure gelukzaligheid.

[lees hier mijn recensie op kindamuzik]

07. brian mcbride - when the detail lost its freedom

"de aanwezigheid van deze muziek maakt mij afwezig en daarmee onbewust van de aanwezigheid van de muziek. de klanken vormen en omlijsten mijn stilte, tot de stilte vol raakt met mijmeringen die de muziek het zwijgen opleggen."
[moniiq]

"when the detail lost its freedom is the sound of beauty replacing silence, as drones and small musical figures rise into the void and recede, creating a sort of oceanic pulse."
[pitchfork]

twee prachtige omschrijvingen van when the detail lost its freedom. en toch kan ik het niet helemaal met ze eens zijn. ja, de muziek van brian mcbride kan perfect opgaan in de achtergrond, is in wezen zelf de achtergrond. maar toch, deze helft van stars of the lid doet me meer dan alleen een prachtig decor bieden.

door de jaren heen heb ik aardig wat ambient gehoord, en met de nodige arrogantie durf ik wel te stellen een redelijke kenner te zijn geworden. heel veel ambient komt niet verder dan behang en neigt naar slappe new age. een ander deel doet het voor de donkere sfeer, kille dreiging of onmetelijke doem. een enkeling waant zich in outer space en voelt zich daar zo thuis dat we ze voorlopig niet meer terugzien. en dan heb je nog menselijke ambient, de emobient om maar even een vieze term ervoor te bedenken. stars of the lid, labradford, lars stigler, sommige brian eno en david sylvian dingen. ambient waar emotie constant doorheen sijpelt, ambient die melancholie ademt, ambient die spreekt van dramatische gebeurtenissen. hier hoort brian mcbride ook bij. heel erg zelfs. nog veel beter dan stars of the lid wederhelft the dead texan blijft mcbride solo overeind, en koppelt hij geniale stars of the lid atmosferen aan william basinski-achtige klassiek aandoende dramatiek.

het is de golfbeweging die when the detail lost its freedom zo speciaal maakt. als je denkt redelijk comfortabel mee te drijven op een haast gelukzalige golf van minimale maar zeer blissvolle klanken - en je daarbij dan ook iets onbelangrijks als tijd en plaats vergeet - dan schrik je van plotse oplevingen van verdriet en vergankelijkheid ('retenir', 'our last moment in song' en vooral het werkelijk sublieme 'piano abg') en wil je eigenlijk gewoon lekker meejanken. maar dat lukt dan weer niet, daarvoor is het net te ingehouden, wellicht ook iets te abstract. hier wordt verdriet geuit, maar welk verdriet wordt niet duidelijk. het is een algeheel gevoel van melancholie die als een deken over het album heen ligt.

hoe vreemd is het dan dat when the detail lost its freedom een enorm majesteuze, gelukkigmakende droomtrip is geworden.

08. lurker of chalice - lurker of chalice

"do you believe in anything at all?"

9 december reed ik naar utrecht om bij b. op bezoek te gaan en naderhand supersilent te zien. het was koud, maar in limburg was nog wel een bleek zonnetje te zien. m83 in de cd-speler, niet al te druk op de weg; het schoot dus lekker op, de sfeer was luchtig en bijna opgewekt. een uurtje later, ik reed net bij den bosch, was de m83 cd afgelopen, en ik stopte mijn juist de dag ervoor aangeschafte lurker of chalice cd in het dashboard. vrijwel gelijktijdig maakte het waterige zonnetje plaats voor een steeds mistiger en grijzer wereldbeeld. het was 15.00 uur en het werd zo donker dat de straatverlichting aan moest. toeval?

ik geloof wel degelijk in toeval, maar frappant was het wel. het was ook perfect: de zon bij m83, de mist en grijs-donkere omgeving bij het onheilspellende geluid van lurker of chalice. wat zeg ik, lurker of chalice gaat voorbij aan onheilspellend. het gaat ook voorbij aan doem, satanisme of een andere vorm van geloof. lurker of chalice staat gelijk aan nihilisme. de sfeer is er een van allesomvattende, zwarte leegheid waar geen plaats is voor god, satan of een andere pipo. je zou van minder depressief worden.

wat lurker of chalice muzikaal zo bijzonder maakt is de zeer onpuristische benadering van black metal. natuurlijk zijn er blastritmes, een lofi productie (mono opgenomen drums!) en melodieuze gitaren op topsnelheid. maar er is ook shoegaze, gothische doom, ambient, white noise, ja zelfs postrock en vleugjes kraut. dus niet alleen burzum, maar ook fields of the nephilim, swans en my bloody valentine. nauwelijks voor te stellen maar het is toch echt zo. hoor hoe in 'spectre as valkerie is' over gehele zes minuten een dikke, grijze wolk ambient door de trage, doomy metal heen dringt. hoor hoe opperbaas wrest (hij ís lurker of chalice) zijn grunt achterwege laat en een onmetelijk diepe maar heldere stem laat weerklinken over de blastspeeds van 'granite'. hoor hoe gitaarmuren vol (soms bijna dubby) echo's worden gestopt en daarmee dikke lagen shoegaze over de black metal legt. en het mooist wordt het in afsluiter 'fastened to the five points' als wrest plots in zeer epische en melancholische doom toch nog menselijk en gevoelig blijkt te zijn. daarbij is zijn ideeënrijkdom ontstellend, want elk nummer zit vol met prachtige riffs en schitterende melodielijnen. normale stervelingen krijgen dat in een heel leven nog niet bij elkaar verzonnen.

als lurker of chalice alleen nog maar een aankondiging van de ontelbare mogelijkheden van de black metal is - en daar lijkt het wel op - dan voorspel ik bij deze dat 2006 het jaar van de black metal gaat worden.

09. nine horses - snow borne sorrow

ik las een tijd geleden dat david sylvian net gescheiden is. ik kreeg gelijk met hem te doen, want op een of andere manier komt de goede man altijd dichtbij, voel ik me ergens wel verbonden. toch kan het feit niet rijmen met zijn nieuwe plaat - want laten we eerlijk zijn, snow borne sorrow is 'gewoon' de nieuwste sylvian plaat, ook al doen broer steve jansen en burnt friedman mee als ware het een echte band. de toon op het album mag dan aan de melancholieke kant zijn, maar toch klinkt sylvian hier veel lichtvoetiger en gelukkiger dan op zijn even bittere en moeilijke als geniale blemish.

toen ik het medelijden weg kon stoppen viel me op dat het eigenlijk wel een heel glad album is. is dat iets slechts dan? nee, maar ik had eigenlijk gedacht dat sylvian juist de stekelige weg van blemish verder zou belopen. eenmaal gewend aan die gladheid - waar hij eigenlijk toch veel meer bekend mee is (zeg maar 80% van al zijn muziek) dan de moeilijkdoenerij - vallen vooral de mooie liedjes en de rijkdom van het geluid op. snow borne sorrow is dus niet zo donker, hapt lekker gladjes weg, en ligt dus eigenlijk heel makkelijk in het gehoor. een perfect recept om snel uitgeluisterd te raken. maar juist dat gebeurt niet. ook na heel veel luisteren blijft het gewoon verschrikkelijk mooi, en meer dan dat. met sylvians stem heb ik een eeuwigdurende liefdesrelatie, her en der duiken warme fender rhodes klanken op om in onder te dompelen, steve jansen drumt onderkoeld en minimaal, en burnt friedman doet allerhande, niet nader omschreven elektronische dingetjes die dan weer perfect in evenwicht worden gehouden door ryuichi sakamoto's eenzame pianonoten. het is echter wanneer arve henriksen zijn oosters klinkende trompetriedeltjes mag komen blazen dat een hemels paradijs wordt bereikt waar je eeuwig wilt blijven. dat is helaas dan maar in drie van de negen liedjes, maar toch. het doet verlangen naar een 'superband' van sylvian, henriksen, fennesz (denk aan die schitterende wisselwerkingen tussen sylvian en fennesz op beider albums) en sakamoto.

dat er in 'the day the earth stole heaven' net even over de gladheidgrens wordt gegaan, en dat 'serotonin' niet de magie heeft van de rest van de liedjes zij ze vergeven. het is het bewijs dat ook sylvian maar een mens is en dat ook blijft, hoe lang hij zijn guru ook zal blijven volgen. david sylvian zou maar eens een standbeeld moeten krijgen. ben benieuwd wat hij nu gaat doen.

10. earth - hex; or printing in the infernal method

jaarlijst bonanza! behalve jors troelie doen ook moniiq, marieke, joris, ludo, roy, willem en natuurlijk de onvolprezen initiator gerard mee. ben benieuwd wat iedereen erin heeft staan!


mijn nummer 10 komt rechtstreeks van de prairie, maar dan wel van die druilerige in seattle. earth, de eerste echte echte doom-drone mannekes - of eigenlijk manneke, want dylan carlson lijkt toch vooral veel in zijn eentje te hebben gedaan - houdt op deze nieuweling alleen de desolate sfeer in ere, en wellicht dat het die sfeer nog eens versterkt. voor de rest is hex etc een flinke ommekeer: geen massieve gitaarmuren, geen noise, wel transparante maar inktzwarte countryklanken, vrijwel stilstaande noten, stukjes galmende ambient, en een sfeertekening die een amerika toont dat alleen maar eenzaamheid, vertwijfeling en depressies kent. bovenal ademt de schijf een ruimtelijkheid uit, een bepaalde wijdsheid die een onherroepelijke aantrekkingskracht op me uitoefent, hoe donker en desolaat de vooruitzichten ook mogen zijn. vooral 'land of some other order' en 'lens of unrectified night' blijven zuigen en trekken totdat ik me overgeef aan de uitgestrekte, vrijwel levenloze vlaktes in een steeds zwarter wordende nacht.

uiteindelijk kent earth maar één liedje wat een keer of zeven wordt herhaald in een iets andere vorm. carlson slaat op zijn telecaster een oertraag en galmend open akkoord aan, drumster davies slaat een beat die niet boven de 20 bpm komt, en een enkele gastmuzikant laat eenzame klanken uit zijn steelgitaar komen. was er iets minder eenvormigheid, dan had earth een stukje hoger gestaan, want het basisidee is voor mij niets minder dan geniaal. overigens vindt mijn lief dat een stuk minder, want zij vindt het één van de meest depressief klinkende albums die ik heb. en dat feit alleen vind ik dan weer een aanrader van jewelste ;-)

p.s.: ik ken extra pluspunten toe voor de prachtige hoes van meester o'malley.

11 ::: 20

morgen gaat het echte echte jaarlijstenwerk beginnen, maar vandaag komende al de nummers 11 tot en met 20 aan bod. hoewel, die volgorde staat - behalve bij de nummer 11, de net-buiten-de-de-boot-plaat als het ware - niet bepaald vast. verder ook nog even de plaat van omar rodriguez vermelden, de mars volta gitarist die net een heerlijke bitches brew meets santana-on-drugs meets mars volta jamplaat heeft gemaakt. lekker doorraggen op één akkoord, veel piepknorblazers, atonale gitaarsolo's. valt helaas net buiten de boot door slechte timing. toch jammer, want hij zou nog wel eens hoog hebben kunnen eindigen.

11. shining - in the kingdom of kitsch you will be a monster
razend spannende en opwindende avantrock-freejazz-prog door noors wünderkind jørgen munkeby en kornuiten. ook verantwoordelijk voor het beste optreden dat ik dit jaar heb mogen zien (nieuw werk is trouwens steeds heavier en gaat meer en meer richting metal). opener 'goretex weather report' is het sterkste staaltje artrock dat king crimson nooit durfde te maken. lees hier mijn kindamuzik recensie.

12. the mars volta - frances the mute
ik kan maar weinig aan mijn recensie toevoegen, maar ik moet toegeven dat de oorspronkelijk glans een beetje is verbleekt. waarschijnlijk is hun "meer=meer" principe uiteindelijk toch ook voor mij wat te vermoeiend.

13. boris - dronevil
eigenlijk een dubbel-lp die tegelijkertijd afgespeeld moet worden - een album met uitgestrekte dooooom en een plaat met ondersteunende ambientdrones - maar helaas niet meer te krijgen. op zichzelf werken de vier tracks van 20 minuten elk ook erg goed.

14. delia gonzales & gavin russom - the days of mars
dé spaceplaat van 2005. vier lange nummers die cluster en de vroege tangerine dream regelrecht de 21e eeuw in laten floaten. dit zou samen met dopplereffekts linear accelerator mijn soundtrack voor een ruimtereis zijn.

15. animal collective - feels
ik kon er de eerste tien luisterbeurten absoluut niet genoeg van krijgen, daarna een plotse terugval, maar het dierencollectief heeft toch een inhaalrace ingezet op het laatst. blijft over een prachtig album vol gekkigheid en een doorgetripte brian wilson-op-lsd. vooral de twee helft met zijn droomtrips blijft een juweeltje van psychpop.

16. songs of green pheasant - songs of green pheasant
zoals ik al zei: een album dat veel meer aandacht had moeten krijgen. helaas is de simon & garfunkel meets slowdive te verstild om luidkeels de verdiende aandacht naar zich toe te trekken. blijft over een prachtige plaat om te koesteren.

17. opeth - ghost reveries
de vrije val plaat van het jaar, want hij heeft maanden op 1 gestaan in mijn shortlist. maar opeens bleek de magie weg en viel me alleen nog maar de matige, veel te gecomprimeerde productie op - nauwelijks lage tonen, hoge tonen helemaal tegen elkaar aangedrukt, geen ruimte. terwijl juist de death-queensrijche-tool-achtige muziek om een volle, ruimtelijke en kristalheldere productie vraagt. de muziek blijft op de matige single 'the grand conjuration' na wel goed overeind, maar ik ben audiofiel genoeg om me door die kutproductie laten beïnvloeden.

18. jacob kirkegaard - eldfjall
ruwe, knetterharde hardcore avantgarde ambient zie ik hier. en daar sta ik nog steed achter.

19. meshuggah - catch 33
één machinaal metalnummer van albumlengte. kil, koud, bitter, hard, vol oneven maatsoorten en vervreemdende dissonanten. vrijwel geheel met computer verknipt en geprogrammeerd. het metal-equivalent van plastikman. eigenlijk buitengewoon geniaal, maar uiteindelijk net iets te eenvormig en moeilijk in één keer te beluisteren.

20. autolux - future perfect
aan geen enkele 'gewone' gitaarplaat heb ik dit jaar zoveel plezier beleefd als aan deze. absoluut niet wereldschokkend, maar ik had deze plaat wel echt nodig, want anders zou ik gaan denken dat er alleen nog maar hoekige gitaarbandjes bestaan. alleen daarom zou iedereen naar future perfect moeten luisteren.

lied-boek-film

goed, jaarlijstjes dus. even beginnen met de volgens mij beste liedjes-liedjes; je weet wel, die dingen met coupletten en refreinen en van die dingen. of wat daar voor doorgaat. de nummer 1 stond al geruime tijd vast, de rest van de tien zijn eigenlijk even mooi, dus in alfabetische volgorde. in ieder geval, ik zal er veel missen, maar dit zijn zo wat liedjes die in me opkomen. [update: het zijn er inmiddels meer dan 10, ik heb geprobeerd er wat argumenten bij te zetten, en ondertussen heb ik onderaan ook nog even beste concerten en tv-programma gezet]

liedjes-liedjes
M83 - * (before the dawn heals us)
nog geen drie minuten, actie, vaart, spanning, felheid, dromerige melodieën, en een climax waar niets tegenop kan.

antony & the johnsons - hope there's someone (i am a bird now)
rest van zijn plaat vind ik niet meer dan aardig, maar dit is hartverscheurend en bijna pijnlijk open en breekbaar. de versnelling op het einde lijkt ter ondersteuning voor de reis naar de hemelpoort.

audiotransparent - draw yourself a tree (nevland)
een miniatuurtje zoals ze dat dan noemen, maar wel van een melancholische pracht dat ik er stil van wordt. hier had de hele plaat vol mee moeten staan.

autolux - subzero fun (future perfect)
of een van de andere heerlijke rockliedjes op future perfect, maakt niet uit. sonic youth, jane's addiction, my bloody valentine, lush, vroege smashing pumpkins; mjam mjam!

de jeugd van tegenwoordig - pijpjes pop pop (parels voor de zwijnen)
hier had ook net zo goed 'voor jou' of 'drie keer niks' kunnen staan. het ritme van 'pijpjes' is echter verschrikkelijk lekker en laidback, en p. fabergé bewijst hier toch een lekkere flow te kunnen hebben.

emiliana torrini - nothing brings me down (the fisherman's woman)
oftewel: hoe klinkt als iemand bij je op schoot komt zitten en een liedje in je oor fluistert.

fiona apple - extraordinary machine (extraordinary machine)
jammer van die overbodige albumremake, maar gelukkig heeft ze bij dit titelnummer de oorsponkelijke pracht onaangeroerd gelaten. hier is waar pop, theater, kurt weill en prachtige orkestrale arrangementen perfect samenkomen.

hanne hukkelberg - do not as i do (little things)
lekkere electroglitchpop met duidelijke jaga jazzist referentie. zeker niet het enige goede nummer op haar album.

l'altra - sleepless night (different days)
nog zo'n eenzaam hoogtepunt op een verder niet meer dan aardig album. alles klopt hier, tot en met de uitbarsting op het einde. melancho-pop perfectie.

ladytron - international dateline (witching hour)
de drie eerste liedjes op het ladytronalbum zijn zo goed - en 'international dateline' de allerbeste van die drie dus - dat de rest van de plaat alleen maar kon tegenvallen.

mia doi todd - the way (manzanita)
de plaat mooi maar net iets te braaf en te folky, maar dit is een prachtig nummer waar dead meadow voor een uitgespacede, relaxte ondergrond zorgt, en mia zelf dan met ingehouden stem overheen zingt. prachtig.

savoy grand - it fell apart (people and what they want)
ok, met zijn bijna 12 minuten natuurlijk geen liedjes-liedje, maar het is de enige vlag op die modderschuit van savoy grand dit jaar. verdomme zeg, wat viel die plaat me tegen. dit is echter savoy grand hoe ze moeten klinken: bijna stilstaand, een noot per minuut, zang die op het punt staat te breken, en dan plots toch een climax voor een eenmalige ontlading voor terugkeer naar het tranendal.

songs of green pheasant - soldiers kill their sisters (songs of green pheasant)
ik blijf het een van meest over het hoofd geziene albums van 2005 vinden, deze fluisterende singer-songwriter-shoegaze. intiem en wijds tegelijkertijd, en dat vind ik enorme prestatie.

sufjan stevens - john wayne gacy, jr (illinoise)
ik kan niks met die hele sufjan-hype, maar 'john wayne gacy, jr' is lekker simpel en melancholiek, en met een confronterende tekst. ook hiervan hadden er meer op die plaat mogen staan.

susanna & the magical orchestra - jolene (list of lights and buoys)
jaja, van 2004, maar dit jaar pas hier uitgebracht. susanna en haar magische orkest doen een cover van dolly parton, halen alle kuntrie eruit, en blijven over met een zachtfluisterend elektronisch raamwerk en een stem vol hartepijn. onmogelijk om je ogen droog te houden.

the white birch - june (come up for air)
had net zo goed de hele plaat kunnen zijn, maar 'june' steekt er wellicht net iets bovenuit in al zijn ingehouden melancholie - niet in het minst door gastvcalen van susanna van dat magische orkest hierboven.

vic chesnutt - gnats (ghetto bells)
zo is die kinda21 uitzending op 3voor12 toch nog nuttig gebleken. het hele chesnutt-album vind ik maar ouwbollige kuntrie, maar dit blijkt een eenzaam, melancholiek juweeltje dat net zo goed door brian eno of labradford gemaakt had kunnen worden.

xiu xiu - clover (la foret)
la foret bleek een album waar ik geen ingang bij kon vinden, maar opener 'clover' was vanaf de eerste luisterbeurt van mij. een iets minder perfectionistische mark hollis, zo klinkt het hier. daar doet bas het wel voor.


concerten
1. shining @ ekko, utrecht, 06.10
2. sunn o))) @ tivoli de helling, utrecht, 22.03
3. supersilent @ theater kikker, utrecht, 09.12
4. sonore @ kunstencentrum belgië, hasselt, 19.02
5. boris @ tivoli de helling, utrecht, 22.03


over films en boeken doe ik nooit zo moeilijk, ik moet me ermee amuseren, en als het me tot nadenken stemt is dat ook fijn. of de boeken van dit jaar zijn vind ik ook nooit zo belangrijk.

boeken:
j.g. ballard - super-cannes
robin hobb - overgangsritueel
om-c - droomstof
j.k. rowling - harry potter en de halfbloed prins

films
sin city (met grote afstand beste film van het jaar)
pride & prejudice
hitchhiker's guide to the galaxy
harry potter and the goblet of fire
team america: world police

slechtste film: elizabethtown. verschrikkelijk zeurfilm, veel te veel niet passende muziek, en kirstin dunst die een nogal irritant stalkermeisje speelt. in het dagelijks leven zou je haar na de eerste ontmoeting uit alle macht willen ontlopen.

tv
rick stein met zijn french oddyssey natuurlijk.

wfd kerst- en nieuwjaarsreces

zoals je bij gerard al hebt kunnen lezen, heb ik me toch weer laten strikken om de eindejaarslijst tot in detail te behandelen - ik had me nog zo voorgenomen dat dit jaar niet te doen, maar gerard beschikt over bijzonder sterke overtuigingstechnieken ;-)

daarom even geen what's for dinners, maar wees gerust: de verhandelingen over kroppen sla beginnen al te borrelen in mijn hoofd.

in de tussentijd is hier wat verplicht leeswerk van een van de grootste (mij bekende) denkers in de blogwereld: arie altena. niet te missen!

wfd part V

nee, geen creatieve recepten met lever hiero. sorry omar, gaat me niet lukken. nee, vandaag ga ik het eens hebben over pasta arrabbiata. martijn zei dit erover:
"de barilla arrabbiata is anders zeer goed te hachelen als je een keer haast hebt. (ingrediënten: tomatenvruchtvlees 83%, tomatenconcentraat 7,9%, olijfolie, paprika's 2%, zout, knoflook, peterselie 0,54%, suiker, rode peper 0,18%. dat kan je zelf ook maken, zit er meer peper, paprika en peper in, maar dan ben je niet in 30s en voor 1 euro nog wat klaar.)"

klopt inderdaad qua tijd en geld, maar in echte, echte arrabbiata zit natuurlijk geen paprika. en hij is zo makkelijk en goedkoop zelf te maken: fruit enkele teentjes knoflook (in plakjes) in wat olijfolie op niet al te hoog vuur aan, en gooi er één of twee hele rode pepers bij. na twee minuten doe je er 800 gram gepelde tomaten uit blik bij, en dit laat je vervolgens een half uurtje op laag vuur pruttelen. ondertussen wat penne beetgaar koken. vervolgens ligt het er maar aan of je een echte bikkel bent: je haalt de pepers eruit, dan is het vrij mild; je snijdt de pepers open en haalt de zaadjes eruit maar snijdt het vruchtvlees klein en gooit dat weer erbij, dan is het redelijk pittig; of je snijdt de hele pepers gewoon klein en gooit alles weer terug in de tomatensaus, en dat is dan voor geoefende peper-eters zullen we maar zeggen. verder op smaak brengen met zout, peper en eventueel wat suiker - tomatensauzen worden er echt heel rijk door, zeker als je uit het seizoen eet. gesneden peterselie zorgt voor het frisse tintje, dus dat mag je naar wens erbij doen. wat salade of ciabatta erbij en bob's yer uncle. simpel toch?

nieuwe wensen zijn trouwens welkom!

aanwinsten

linksboven is lurker of chalice, niet in de southern lord versie maar die van total holocaust records.

nu.cult.stop

nu.cult.is.niet.meer.vind.ik.toch.jammer.

lichtelijke overkill

waar te beginnen? komen er plots allemaal heerlijke black metal albums uit (1349, twilight, lurker of chalice), is er een oude estlandse componist die me helemaal betovert met zijn nieuwe bombastische werk (arvo pärt), komt er een lieflijke, uitermate kosmische danceplaat uit die me direct fascineert en me eigenlijk wel op een vreemde manier aan junior boys doet denken (kelley polar), doet een noord-nederlandse band een poging tot het meest hartverscheurende liedje van het jaar (audiotransparent), en blaast een obscure avant-speedmetalband terry rileys in c nieuw leven in (orthrelm). het jaar is goddomme bijna voorbij!? en dan heb ik nog niet eens gehad over de aanblijvende zuigkracht van supersilent en the white birch (waarbij ik er net achterkom dat susanna van susanna & the magical orchestra de achtergrondzang doet). over de jaarlijst moet nog maar eens grondig gedacht worden...

overigens konden bovenstaande ontdekkingen alleen tot stand komen door de nimmer aflatende exploraties van martijn (1349, audiotransparent), omar (kelley polar, orthrelm), en joris (orthrelm, twilight, lurker of chalice). ere wie ere toekomt.

supersilent

als je mij niet wil geloven, geloof dan stephen o'malley.

kijk ondertussen naar onderstaande foto van khanate en let vooral op het gebogen china-bekken rechts van drummer tim wyskida. om die te kunnen vervormen moet je HARD slaan. respect!

wfd part IV

hmmm ik heb ooit op rhodos het lekkerste visgerecht ooit gegeten. ik weet niet meer precies hoe het eruit zag of wat het was maar het hoofdingrediënt waren sardientjes. heerlijke sardientjes, en niet die in tomatensaus uit blik :(

ja joris jongen, daar kan ik wat mee ;-p. laat het even duidelijk zijn: sardientjes uit blik - met welke saus dan ook - zijn verschrikkelijk smerig en hebben als enig voordeel dat ze ook als luxe kattenvoer kunnen dienen.

vers zijn ze een ander verhaal, maar die zijn hier nauwelijks te krijgen - daarvoor moet je toch even naar de middelandse zee en omstreken. in ieder geval ken ik maar één manier om ze echt heerlijk te maken (voor meer sardientjes en andere visrecepten verwijs ik je best naar rick stein), en dat is om de superverse visjes op een ingevette ovenschaal te leggen, ze te besmeren met olijfolie waar je enkele teentjes gehakte knoflook in hebt gedaan, dan te bestrooien met peper en grof zeezout, en dan enkele minuutjes onder een hete grill gaar roosteren. serveren op een bord, gehakte peterselie erover en - heel belangrijk - enkele flinke scheuten citroensap. wat knapperig brood erbij, wellicht een tomatensalade met uienringen, glaasje koude witte wijn. eigenlijk een echt zomergerecht dus. maar goed, je zult begrepen hebben: ik ben geen heel grote sardine-fan en al helemaal geen specialist om ze klaar te maken. anderen wellicht wel?

jaarlijst maar nog niet echt

heb ik op het forum van de subjectivisten net mijn jaarlijst gezet, komt arvo pärt met zijn nieuwe werk lamentate er nog even tussendoor fietsen (klinkt eigenlijk niet, "tussendoor fietsen" in combinatie met arvo pärt; lijkt zo oneerbiedig, niet?). en dat is potdomme een mooie plaat om stil van te worden, zo op het eerste gehoor. daarom op deze pagina nog geen definitieve lijst, uw gastheer gaat er later nog uitgebreider op terugkomen - al zat dat dan wel een stuk minder uitgebreid zijn dan vorig jaar.

wfd part III

hmm bloedworst, heerlijk. willem vroeg "kan je ook iets verrassends met bloedworst?, maar of het verrassend is waag ik te betwijfelen. zelf blijf ik het lekkerst vinden om goed donker roggebrood of stevig zuurdesembrood te besmeren met boter en appelstroop, en dat dan weer te beleggen met gebakken bloedworst en daar weer bovenop schijfjes gebakken appel. zeker in de winter echt heerlijk. volgens mij een echt limburgs gerecht, en het kan ook gemaakt worden met balkenbrij in plaats van bloedworst.

in engeland wordt black pudding natuurlijk gegeten als onderdeel van het all-day breakfast, ook nooit verkeerd. zelf heb ik het laatst geprobeerd als onderdeel van een fritatta: niet te grote aardappelpartjes bakken met wat uienringen, dat uit de pan halen, plakjes bloedworst en eventueel nog wat chorizo bakken, aardappels en uien er weer bij doen, enkele eieren loskloppen en die over het geheel gieten. een paar minuten laten bakken, en om de bovenkant te laten stollen even onder een hete grill doen.

de zoete smaak van bloedworst doet het trouwens ook erg goed in salades: groene salade naar keuze - liefst met wat fruit erin - en dan op het laatst goed doorbakken plakjes bloedworst erboven verkruimelen.

wfd part II

"ik ben altijd op zoek naar manieren om die saaie maar oh zo essentiele/voorhandige aardappels smakelijk te krijgen (en anders dan die italo knoflook met rozemarijn e balsamico methode ;)"

aldus omar, en gelijk heeft-ie natuurlijk - hoewel italiaans gekruide aardappels nooit te versmaden zijn. ik vind echter het lekkerste als je vastkokende aardappels tien minuutjes kookt, om ze bij het afschudden lichtelijk op te ruwen door vooral niet voorzichtig te zijn - krijgen ze een lekkerder korstje door.

vervolgens in een flinke koekenpan een ruime hoeveelheid eendenvet (essentieel!) laten smelten, en dan de aardappels op matig vuur zeker een minuut of twintig bakken - buitenkant moet lekker goudbruin worden. kan trouwens ook in de oven als je dat makkelijker vindt. ondertussen even een persillade maken, dat is een mengsel van enkele teentjes knoflook en een bosje peterselie die je samen fijnhakt. dat schep je een paar minuten voor het einde onder de aardappels, vooral om het rauwe van de knoflook af te halen. als ze klaar zijn hoef je ze alleen nog maar te bestrooien met grof zeezout. echt helemaal geweldig, je wil nooit meer andere aardappels.

ik vind het trouwens ook lekker om niet-voorgekookte aardappels in een ovenschaal te leggen, dan flink wat olijfolie erover (+ elke knolgroente naar keuze), grof zeezout en peper, om vervolgens een hele kip of een lamsbout (beide gemarineerd in citroen en knoflook en wat je maar wil) erop te leggen, en dat dan een uur tot anderhalf in een hete oven te leggen. tussendoor alles even mengen, en zo nodig de kip of lamsbout bedruipen. altijd een succes, zeker bij etentjes met vrienden.

wfd part I

nieuwe serie op kosmik: wfd, oftewel what's for dinner, waarin maaltijdverzoekjes worden uitgeplozen, of uw favorieten aan bod komen. in deel I willems verzoek tot echte echte thai: "zelf ben ik al jaren fan van een kip/limoenrasp/sambal/bosui/gember/oestersaus/cashewnoten schotel, met pandan rijst." met zijn latere toevoeging van verse koriander kan hier natuurlijk nauwelijks iets aan veranderd of verbeterd worden, want bovenstaande is natuurlijk al redelijk geniaal te noemen.

je zou kunnen experimenteren met vooraf een eigen groene currypasta te maken van lente-ui, groene chili's, koriander, limoenschil, knoflook, munt, basilicum en gember. dit even aanfruiten en dan de rest erbij doen. zelf zou ik ook kokosmelk toevoegen en het dan een paar minuutjes laten stoven. de sambal zou ik trouwens bij thais eten altijd vervangen door verse rode en groene pepers in ringetjes, en wellicht dat ik er nog een gekneusde stengel citroengras in mee zou laten trekken. oestersaus kan vervangen worden door nam plah, de thaise vissaus, maar dat is maar muggenzifterij. omdat ik de laatste tijd meer vis ben gaan eten zou ik de kip vervangen door stukken witvisfilet en tijgergarnalen - even laten meestoven in de kokosmelk en ze zijn al gaar. witte pandanrijst erbij, koud biertje: super!

favo

ik zat me af te vragen: wat zijn jullie favoriete gerechten eigenlijk? zijn er nog gerechten waarvan je zegt: zeg bas, dit is de echte echte eetshit, kun je daar geen recept bij bedenken? dus onder het mom van "u vraagt ik draai": wat eet je het liefst en heb je daar een recept voor nodig?

oh ja, ik maak dus vrijwel niets meer met zakjes of potjes. dat is dan weer het nadeel van goed kunnen koken: die mixen van knorr o.i.d. smaken voor geen meter meer. veuls te zout, eenheidsworstigere smaakstoffen, saai en vaak gewoon niet te eten. ik maak nog wel eens een uitzondering voor de burrito-mix van knorr, maar dan alleen omdat vrouwlief dat graag lust. pastasauzen maak ik *nooit* meer van een pakje, dat komt mijn keelgat nauwelijks meer door. en na het grote succes van mijn wrede chili (nietwaar omar, martijn en vincent ;-)?) wil niemand toch meer chili uit een pakje?

kinda21

even mijn kindamuzik-homies naäpen dan maar? want de lijstjestijd is aangebroken en iedereen zal het weten.

beats
1. boards of canada - the campfire headphase
2. richie hawtin - de9: transitions
3. de jeugd van tegenwoordig - parels voor de zwijnen
4. lawrence - the night will last forever
5. superpitcher - today

rock
1. the white birch - come up for air
2. nine horses - snow borne sorrow
3. songs of green pheasant - songs of green pheasant
4. autolux - future perfect
5. xiu xiu - la foret

loud
1. opeth - ghost reveries
2. 35007 - phase v
3. meshuggah - catch 33
4. taake - ...doedskvad
5. lazarus blackstar - revelations

en mijn geliefde mars:
1. supersilent - 7
2. jaga jazzist - what we must
3. sunn o))) - black one
4. m83 - before the dawn heals us
5. brian mcbride - when the detail lost its freedom

van twang-dingen heb ik geen verstand dus daar hou ik mijn mond over.

ladytapesilent

op aanraden van willem ladytron aan een paar grondige luisterbeurten onderworpen. en het moet gezegd: de drie eerste liedjes doen direct aan jaarlijstmateriaal denken, wat een fantastische nummers zijn dat. daarna gaat het allemaal terug naar het niveau "leuk, prettig, bedankt en tot ziens". maar die eerste drie nummers nemen ze me niet meer af.

dankzij gerard ook naar rideau van tape gaan luisteren, en dat blijkt dus een sublieme plaat te zijn die aan van alles doet denken, maar nooit lang genoeg om er daadwerkelijk achter te komen aan wie precies. laat ik het erop houden dat de hypnotiserende en gelukzalige mix van ambient, postrock, klassiek, minimal music en glitch op de beste momenten de tranen van vreugde verdomd makkelijk laat ontspringen.

er is echter helemaal niets wat tegen supersilent 7 opkan. het nieuwe album is dit keer geen gewone cd, maar een live dvd. aangezien een supersilentplaat altijd live is, is dat dus geen nieuws; het zijn echter de fantastische zwart-wit beelden die de magie van de muziek vangen. of nee, niet de magie van de muziek, de magie van het proces, de magie van samen improviseren, de magie van samen reizen naar een onbekende eindbestemming. er is een afgebakend beginpunt, daarna volgt een vrijwel onnavolgbare trip naar gebieden die nog nooit zo verkend; soms is het daar mooi en rustig, andere keren is het wild, onvoorspelbaar, druk en lawaaierig. uiteindelijk komen de vier echter weer samen in een ter plekke gecreëerd utopia, een perfecte climax die soms zo plots boven komt drijven dat je behoorlijk schrikt. juist dan slaat de ontroering toe; het besef dat supersilent zo mooi en geniaal improviseert - of dat nu jazzy, noisy, ambientesk of melancholiek is - en dat het allemaal toevallig gebeurt. er wordt niet gesproken, alles gebeurt on the spot, recht voor je neus. het is zo'n perfect manier van muziek maken dat ik ontzettend afgunstig wordt: dit is niet alleen muziek die ik zelf wou willen maken, dit is precies de vorm en proces hoe ik het zou willen maken. daadwerkelijk een utopia dus. maar dat is niet erg: deze dvd maakt uiteindelijk alles weer goed.

gekmakend

wat is dat toch met de nieuwe biosphere? ik kom er gewoon niet in. dropsonde klinkt zo druk en vol - voor biosphere begrippen dan, hé. en ik kan biosphere maar niet associëren met druk en vol, op een of andere manier kan mijn geest die koppeling niet maken. maar ondertussen luister ik er wel graag naar, en ga ik binnenkort de vinylversie zeker kopen. vreemd.

gekmakend is the white birch ook, maar dan op geheel andere manier. the white birch is synoniem voor ingehouden, onderkoeld; nergens gaat het loos, nergens is er een uitweg voor het verdriet. er zijn geregeld momenten dat je het wel verwacht, dat je denkt: nu komt de uitbarsting. maar nee, come up for air blijft verstild, schakelt een tandje terug waar je een hogere versnelling verwacht, en is daarmee - hoewel niet bepaald experimenteel of zoiets - toch hoogst vervreemdend. de breekbare, haast tastbare droefheid blijft de hele plaat aanwezig, en wordt in korte en compacte liedjes verpakt. the white birch is daarmee veel beter dan het vergelijkbare savoy grand, wiens people and what they want zo tegenvalt na het geniale burn the furniture. savoy grand gaat flink over de grens en komt uit bij een dodelijke saaiheid. the white birch heeft met come up for air echter een van de allerbeste albums van het jaar gemaakt. het kan verkeren. luister naar 'your spain', en luister daarna nog een paar keer, want de eerste keer denk je waarschijnlijk dat het wat leeg en oppervlakkig klinkt. en dat is niet zo. dus.

oh ja, ook nog even vette props voor de enige echte echte spacerockband van nederland en omstreken: 35007! phase v is de beste spacerockplaat van de lage landen ever, en wellicht ook nog van ver daar buiten. denk aan monstermagnet ten tijde van spine of god, pink floyd anno ummagumma en de meest uitgespacede momenten van motorpsycho. en minstens zo goed.

metro

elke week in de trein naar utrecht, en daarom zeeën van tijd om door spits en metro te laten invullen. de eerste is van een oppervlakkigheid die er slaapdronken nog wel in gaat, de tweede is schrikbarend gericht op de nieuwe flinksheid. dat is vooral te zien in de ingezonden brieven rubriek, waar de ene steunbetuiging aan pastors na de andere komt, en waar elke mogelijkheid wordt aangegrepen om te verkondigen dat groen links opgedoekt moet worden.

ergst is echter columniste ebru umar die nu van gogh's plaats mag bezetten in de metro - de plek die een jaar lang ongeschreven is gebleven. maar behalve dat ze alleen maar op de bekende nieuwflinkse manier om zich heen schopt en heel boos loopt te zijn, kan ze ook nog niet eens schrijven. haar stijl is zo aantrekkelijk als een botsauto, haar gemakzucht is treurig in het kwadraat, en verder meent ze ook al haar krachtige uitspraken met HOOFDLETTERS of vet gedrukte tekens te moeten schrijven. het doet allemaal zeer amateuristisch aan en is daardoor nauwelijks serieus te nemen, alleen ben ik bang dat al die ingezonden-brieven-schrijvers-van-de-metro dat wel gaan doen en haar vervolgens op een kilometers hoog voetstuk gaan plaatsen.

voorspelling: binnenkort een lekker kwartetje van eerdmans, pastors, wilders en umar. misschien kan peter r. de vries ook aan nog aanschuiven.

soeplul

ze zegt nooit zoveel. in al die jaren dat ik haar ken is een gesprek met haar nooit langer geweest dan een zin of vijf. ze is er nog steeds van overtuigd dat ze niet opgenomen hoeft te zijn, al is ze wel iets minder opstandig geworden in de loop van de tijd. heel soms vlamt haar achterdocht weer ouderwets heftig op. pakt ze haar spullen in en belt ze een taxi om naar huis te gaan. maar ze gaat nooit. ze heeft geen huis meer. en hoewel ze dat nooit zal toegeven, beseft ze het wel.

ze beseft wel meer, dingen waar ik maar bij toeval achter kom. door bijvoorbeeld in haar buurt te zitten - nooit te dichtbij, dan gaat ze zich ongemakkelijk voelen om niet veel later naar eigen kamer te vertrekken - als ze een nieuwsuitzending op tv volgt. ook dan zegt ze niets. totdat balkenende plots verschijnt voor het een of ander. waarna ze keihard zegt: wat een soeplul! een hoogst gezonde reactie, denk ik dan.

pee es vee

mooie overwinning gisteren op milaan, toch? vooral eigenlijk door het on-psv achtige voetbal: veel te aanvallend en ongedwongen. natuurlijk grotendeels door de nieuwelingen affelay en aisatti; de manier waarop hiddink ze liet spelen - totale vrijheid - gecombineerd met ruggesteun van wipneus cocu, zorgde een wedstrijd die behoorlijk fijn was om naar te kijken. mooi ook hoe cocu na afloop aisatti alle complimenten gaf. en daarin zit het verschil met al die jonge ajax-vedetten: die hadden en hebben niemand om tegenop te kijken of die complimenten gaf. met als gevolg over het paard getilde wannabe's die op met 22 jaar al op hun retour zijn. volgend jaar affelay en aisatti in basis in duitsland? ik hoop het.

alleen een kanttekening: wat als de ramadan eens valt tijdens een belangrijk tournooi? gaat van basten er net zo coulant mee om als hiddink? mag je van een prof met een dergelijke status (aangenomen dat opmars van affelay door blijft gaan etc.) niet verwachten dat hij allereerst sportman is? teambelang voor individueel belang? zomaar wat dingen die in me opkwamen toen affelay weer voortijdig de kleedkamers in moest (en wat een aderlating was dat - reiziger is geen schim meer van vroeger).